omroep flevoland

Treinstation Lelystad Centrum wordt een rijksmonument. De toekenning volgt na een voordracht van De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). Na een inspraakprocedure wordt de monumentenstatus over enkele maanden definitief. Het is dan het jongste rijksmonument van Nederland.

Het station is één van de vijftien objecten uit de periode 1965 tot 1990, de zogeheten lijst "Post 65". Wethouder Sjaak Kruis noemt de voordracht 'bijzonder'. "Het is een erkenning dat deze stad veel heeft wat de moeite waard is. Waaronder dit station."

Het station van architect Peter Kilsdonk werd op 28 mei 1988 in gebruik genomen en op 14 juni officieel geopend door koningin Beatrix in het bijzijn van burgemeester Hans Gruijters. Bij de oplevering werd het door de NS 'ons crystal palace' genoemd, vanwege al het glas.

Het Flevolands Archief

Ook staat het station symbool voor de wederopstanding van de Nederlandse Spoorwegen na een moeilijke periode eerder in de jaren 80. Na de uitbreiding van het station in 2012 met de komst van de Hanzelijn is het karakter ongewijzigd gebleven. Het Lelystadse station lijkt trouwens in menig opzicht op dat van Almere Centrum dat in 1987 werd opgeleverd.

Verbouwen
De gemeente, NS en spoorbeheerder ProRail willen het station de komende jaren opknappen. Zo komen er nieuwe fietsenstallingen en wordt de stationshal vernieuwd. Volgens wethouder Kruis zijn deze plannen nog steeds mogelijk, ook al gelden er voor rijksmonumenten strikte beperkingen voor aanpassingen en verbouwingen.

"Die plannen kunnen gewoon doorgaan. Het grote voordeel is dat ze er al waren. De Rijksdienst heeft de plannen kunnen meenemen in hun beoordeling. Het is bepaald niet zo dat er niks mag, maar je moet wel rekening houden met wat de Rijksdienst vaststelt voor de monumentale waarde voor het gebouw."

Lees ook: Dit zijn alle rijksmonumenten in Flevoland

Derde rijksmonument
Het is niet het eerste rijksmonument in Lelystad: een terrein met resten van een nederzetting aan de Visvijverweg werd eerder al aangemerkt als archeologisch rijksmonument. Ook een scheepswrak uit de late middeleeuwen in het IJsselmeer wordt gezien als archeologisch rijksmonument van Lelystad.

De gemeente heeft straks een zorgplicht voor het station, ook al blijft dat eigendom van NS. ProRail is eigenaar van de perrons en rails. De zorgplicht bestaat volgens de wethouder uit toezicht door de commissie ruimtelijke kwaliteit (voorheen de welstandscommissie), die beoordeelt welke ontwikkelingen er wel en niet mogelijk zijn.

Slopen of behouden?
In Lelystad klinkt geregeld kritiek dat er na 40 jaar al weer gebouwen worden gesloopt. Het meest bekende voorbeeld is het kantoorpand De Waterwijzer, dat plaats heeft gemaakt voor rijtjeshuizen en een flat. De sloop heeft de gemeente bewuster gemaakt van de waarde van jong erfgoed.

Volgens wethouder Kruis is de nota erfgoedbeleid bijna gereed. De gemeenteraad moet zich uitspreken welke gebouwen van waarde zijn vanuit stedenbouwkundig en landschappelijk oogpunt en de maatschappelijke betekenis.

Donderdag werd ook bekend dat het 11 meter hoge kunstwerk dat in het station staat binnenkort zal verdwijnen. Volgens de NS staat het kunstwerk in de weg voor de poortjes. Nabestaanden van de kunstenaar geven aan dat ze het hier niet mee eens zijn en roepen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeente Lelystad op om in te grijpen.