omroep flevoland

In deze serie artikelen en reportages over het toenemende aantal daklozen in onze provincie kijken we vandaag naar de rol van gemeenten. En we zoomen in op de gemeente Urk, want daar bestaat dat probleem niet. Dat zegt althans het college van burgemeester en wethouders. Maar niet iedereen is het daarmee eens, zo blijkt als we het dorp ingaan.

Eerder deze week vertelden GGD Flevoland en het Leger des Heils bezorgd te zijn over het aantal mensen dat tegenwoordig op straat of in tentjes slaapt. Net als in de rest van Nederland is dat een groeiend probleem, maar in onze provincie is het aantal daklozen bovengemiddeld hoog. Volgens de GGD zijn er zo'n 1400 inwoners zonder bed.

Gemeenten zien weinig problemen of zien geen rol voor zichzelf
De gemeenten in Flevoland reageren over het algemeen terughoudend en afwachtend op de problematiek. Alleen in Almere wordt het herkend en onderkend, zo blijkt uit de rondvraag van Omroep Flevoland.

De overige gemeenten zien weinig problemen of vinden het hun taak niet om naar oplossingen te zoeken. Zij verwijzen naar het regionale samenwerkingsverband waarbinnen is afgesproken dat daklozen met name in Almere worden opgevangen.

De gemeente Noordoostpolder is op verzoek van de gemeenteraad wel bezig om te onderzoeken of de huidige vijf opvangplekken kunnen worden uitgebreid, maar dit heeft tot op heden geen resultaat opgeleverd.

De gemeente Urk toont zich in de officiële reactie het meest uitgesproken. Op de vraag of er sprake is van een toenemend aantal daklozen, luidt het antwoord: "Nee, dat is in de gemeente Urk niet zo." Er zijn volgens het college van B en W ook geen meldingen van overlast. Ook op de vraag wat voor mensen het betreft volgt het antwoord: "Niet van toepassing".

Politiek en uitzendbureau zien wel problemen
Het is de vraag of het college de ontwikkelingen op Urk daarmee wel goed voor ogen heeft. Want sinds 2022 vragen politieke partijen in de gemeenteraad aandacht voor arbeidsmigranten die dakloos raken en in het bos of in het dorp slapen.

Ook uitzendbureau Werckpost op Urk, dat arbeidsmigranten aan werk helpt, ziet het gebeuren. "Er is zeker een bepaalde toename in daklozen wat te maken heeft met onze mede-Europeanen", aldus commercieel directeur Maria Coenen-Post.

Ze denkt dat dat bij sommige bureaus inderdaad gebeurt. Het zijn volgens haar de slechte ondernemers binnen de sector die zich niet aan de regels houden.

Nog geen eigen opvanglocatie
De directeur benadrukt dat haar bedrijf de regelgeving wel strikt opvolgt. Zo hebben werknemers wiens baan ophoudt bijvoorbeeld nog weken recht op huisvesting. Ze moeten wel gewoon huur betalen. Voor arbeidsmigranten die desondanks op straat belanden, of eerder dan gepland op Urk aankomen, heeft Werckpost een aparte woning waar ze kortdurend terecht kunnen.

Maar ondanks regels en voorzorgsmaatregelen ziet Coenen-Post af en toe toch buitenlandse werknemers op straat rondzwerven. Volgens haar hoort er in een regio met zoveel arbeidsmigranten als in Noordoostpolder en Urk een goede, eigen opvanglocatie te zijn.

Daklozen hoeven dan niet meer doorgestuurd te worden naar de opvang in Almere. Ze wil daarvoor samenwerken met onder meer de gemeente Urk, maar tot op heden is dat op niks uitgelopen, zo vertelt ze.

Ook laatste poging in gemeenteraad gesneuveld
Binnen de gemeenteraad trok de SGP-fractie voor het laatst aan de bel. Vorige week nog diende de partij een motie in, met als doel om een noodopvang voor daklozen in het dorp te realiseren.

Maar het college van B en W voelde er niets voor, mede met het oog op de eventuele hoge kosten. De motie werd uiteindelijk door een meerderheid van de gemeenteraad verworpen.

Hebben arbeidsmigranten recht op opvang?
Een deel van de daklozen betreft arbeidsmigranten. Of zij recht hebben op opvang, hangt voornamelijk af van hoelang ze in Nederland verblijven. Werknemers die hier korter dan drie maanden zijn, kunnen doorgaans geen aanspraak maken op een opvangplek. EU-burgers die hier langer zijn, zouden op basis van hun verblijfsrecht wel een beroep op de opvang kunnen doen.

Recht op opvang is er ook voor arbeidsmigranten die in Nederland een duurzaam verblijf hebben, dat wil zeggen dat ze hier langer dan vijf jaar zijn. Voor de winteropvang tijdens vorst geldt een andere regeling: dan is iedereen die anders buiten moet slapen welkom in de opvang.

Overigens heeft Flevoland zich als regio aangemeld voor deelname aan een landelijk initiatief voor opvang van dakloze EU-arbeidsmigranten. Hoe dat er gaat uitzien en waar het komt, is niet bekend.