omroep flevoland

Na bijna 10 jaar van onzekerheid kunnen kopers van kavels in Marknesse eindelijk rustig slapen. De allerlaatste juridische hobbels - tot aan een cassatieverzoek bij de Hoge Raad - zijn genomen en hun kavel is nu echt hun eigendom. Ze kochten de bouwgrond 10 jaar geleden, niet wetende dat ze in een juridisch moeras terecht zouden komen.

De particulieren hadden grond van de gemeente Noordoostpolder gekocht, maar het was vervolgens lange tijd niet zeker of de gemeente wel de rechtmatige eigenaar was. Enkele kavelkopers vinden inmiddels dat de gemeente Noordoostpolder een dubieuze rol heeft gespeeld.

De zaak kent een lange en ingewikkelde voorgeschiedenis. In 2016 kocht de gemeente Noordoostpolder via een openbare veiling grond aan in Marknesse en Kraggenburg. Die grond kwam uit het faillissement van projectontwikkelaar Megahome, een onderneming van de omstreden vastgoedman Willy W.

Kort vóór het faillissement verkocht Megahome de grond nog snel door aan Nebo Vastgoed, een ander bedrijf van de vastgoedman. Volgens de rechtbank gebeurde dat met maar één doel: om te voorkomen dat de curator beslag kon leggen. De verkoop werd daarom als ‘paulianeus’ bestempeld. Dat is juridisch jargon voor een transactie die schuldeisers benadeelt. De rechtbank vernietigde de verkoop. Nebo legde zich daar niet bij neer en ging in hoger beroep, later gevolgd door een cassatieprocedure.

De ontwikkeling van de nieuwbouwwijk bij Marknesse kwam stil te liggen. Pas nu, ruim negen jaar later, is er definitieve duidelijkheid: de overdracht van de grond aan Nebo was ongeldig, de gemeente is rechtmatige eigenaar van de grond.

'Gemeente hield zich van de domme'
De vlag gaat dan ook uit bij de kavelkopers. Toch kijkt een aantal van hen met een wrang gevoel terug op de hele kwestie. Ze hebben met name kritiek op de rol van de gemeente Noordoostpolder.

"Die hield zich al die jaren van de domme. Ze wisten dat er nog juridisch gedoe was met de grond, maar verkochten die toch gewoon. En al die jaren zijn ze ons op geen enkele manier tegemoet gekomen. Ze hebben ons gewoon laten barsten", vertelt kavelkoper Peter Pals.

ontwikkeling wijk kwam stil te liggen

Ze hebben ons nooit geholpen en dat vind ik heel slecht. De gemeenteraad is ook misleid. Die heeft niet alle informatie gekregen. Ik ben ook teleurgesteld in de raadsleden. We hebben ze over de rol van de gemeente verteld, maar daar is amper op gereageerd”.

Gerard Schutte sluit zich daarbij aan: "De gemeente kent zichzelf een slachtofferrol toe, maar is in ons geval wel de doorgever van het probleem. Verder dan een magere uitspraak dat de situatie onderschat is komt het niet. Hierin neemt de gemeente ten opzichte van haar inwoners niet de verantwoordelijkheid die we mogen verwachten. Van een aannemer kan je wanneer er een miskleun wordt gemaakt compensatie verwachten, met daarnaast een excuus en een aardigheidje erbij.

Van de gemeente krijgen we ter compensatie grote landbouwcombinaties voor het maaien en hooien door de wijk, omdat er blijkbaar geen noodzaak wordt gezien in het leefbaar maken en houden van onze woonomgeving”.

De kopers verwijzen allemaal naar een brief van de Rabobank uit mei 2022. Die is geschreven nadat de gemeente de schuld voor alle onduidelijkheid en vertraging bij de Rabobank probeerde neer te leggen. Maar in de brief somde de Rabobank in 2022 exact op dat de gemeente vooraf van het juridische gedoe wist.

Aansprakelijk stellen?
De kopers overwegen nog om de gemeente Noordoostpolder aansprakelijk te stellen. "Maar ja, vechten tegen de overheid is meestal zinloos. Dat zou weer jaren en jaren gaan duren en het resultaat is ongewis". Bijzonder is dat de gemeente een aantal andere kopers wel tegemoet is gekomen. Maar daar zijn strikte geheimhoudingsafspraken over getekend en wil niemand wat over zeggen.

Woensdag houdt de gemeente een informatieavond voor de kopers. In de uitnodigingsbrief schrijft de gemeente: "De eigendomssituatie van uw kavel nu helder is: de grond en woning behoort aan u als koper. Wij zijn blij dat deze nare situatie nu in goed overleg wordt opgelost. We kunnen ons goed voorstellen dat naast opluchting en blijdschap, deze uitspraak ook vragen oproept. Daarom nodigen wij u uit voor een informele bijeenkomst."

Een vastgoedimperium op drijfzand
De man achter Megahome en Nebo, Willy W., bouwde jarenlang een imperium op door grootschalige grondopkoop. In ruil voor een gestrande deal rond een recreatiepark in het Waterloopbos, kreeg hij begin jaren 2000 van de gemeente Noordoostpolder het eerste recht op koop voor nieuwe bouwgrond. Ook kreeg hij korting.

Met die positie begon hij gronden te verwerven van Staphorst tot Emmeloord en van Hengelo tot Kraggenburg. Maar bouwen deed hij nauwelijks. De economische crisis, een wirwar aan BV’s en gebrekkige garanties leidden tot een explosieve situatie. Wethouder Willy Schutte sprak in 2013 al over frustratie: “We zijn het meer dan zat. Eigenlijk willen we van Megahome af.”

Toen Megahome uiteindelijk failliet ging, bleek er een schuldenlast van 264 miljoen euro open te staan. De rechtbank rekende dit aan als ‘onbehoorlijk bestuur’.

Een schaduw over Kraggenburg
De zaak rond Megahome werpt ook een lange schaduw over Kraggenburg zelf. De sportstichting in het dorp figureert in een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek naar witwassen. Op de rekening stond op een gegeven moment 29 miljoen euro, terwijl de doelstellingen van de stichting zich beperkten tot het organiseren van lokale sportactiviteiten.

"Gezien de doelstellingen zou je denken dat Kraggenburg een olympische stad is", merkte de officier van justitie cynisch op tijdens een zitting in Zwolle.

De zaak is nu definitief afgerond. Megahome dan wel Nebo hebben geen mogelijkheden meer om de zaak juridisch aan te vechten. En dat betekent voor tientallen huishoudens in de Noordoostpolder: bouwen in plaats van wachten en een einde aan jarenlange onzekerheid.