omroep flevoland

De Lelystadse wethouder Piet van Dijk is niet van plan om voor 1 juli een raad van commissarissen aan te stellen die toezicht moet houden op Jeugd Lelystad (JEL). Hij weigert een motie uit te voeren, die hierover dinsdagavond met bijna tweederde meerderheid door de gemeenteraad werd aangenomen.

JEL is door de gemeente sinds 2021 belast met de uitvoering van de Jeugdwet en het beoordelen van aanvragen voor jeugdhulp. Over JEL bestaan al enkele jaren klachten bij ouders en zorgaanbieders.

De gemeente houdt via de wethouder met de portefeuille jeugdhulp toezicht op JEL. Volgens de gemeenteraad kan daardoor de schijn ontstaan dat de gemeente via de wethouder JEL rechtstreeks aanstuurt. Daarom nam de raad in juli een motie van D66 aan, die opriep uiterlijk per januari 2026 een onafhankelijke vorm van toezicht op de directie van JEL in te stellen.

Die datum is onder de vorige wethouder Messelink-Dijkstra niet gehaald. Haar opvolger Piet van Dijk zei begin februari dat het college nog studeert op de beste vorm van toezicht, maar eerst een evaluatie van JEL wil afwachten die tot 1 juli loopt.

Dat duurt een deel van de raad te lang, omdat het dan tot 2027 kan duren voordat er een toezichtsorgaan is aangesteld. De ChristenUnie diende daarom samen met D66, GroenLinks, PvdA, JongLelystad, CDA, SP en Leefbaar Lelystad dinsdagavond een motie in.

Die riep het college op om uiterlijk per 1 juli een raad van commissarissen aan te stellen, waarin leden zitten die de voorgaande vijf jaar niet direct of indirect aan JEL verbonden zijn geweest.

Slechte motie?
Wethouder Van Dijk haalde fel uit naar de motie van ChristenUnie-raadslid Henk Schraa. Hij sprak van een "slechte motie", omdat de tijd voor indienen volgens hem nog niet rijp is, de gevolgen niet volledig zijn te overzien en de motie politiek het tegenovergestelde zou bereiken van wat de bedoeling is.

Schraa voelde zich onfatsoenlijk door de wethouder behandeld en vroeg hem zijn woorden in te trekken, maar daar trok Van Dijk zich niets van aan.

Schraa antwoordde dat nota bene het college zelf een raad van commissarissen als mogelijke vorm van toezicht heeft voorgesteld. Schraa bracht zijn motie vervolgens in stemming en kreeg 22 medestanders en 15 tegenstemmen. VVD en PVV vonden de motie onnodig of te vroeg, omdat die volgens hen in de wielen rijdt van de evaluatie van JEL. Een onterechte koppeling, aldus GroenLinks, want de evaluatie gaat over de samenwerking van JEL met zorgaanbieders en niet alleen over Jeugd Lelystad.

Aan het begin van de raadsvergadering sprak JEL-directeur Tanja Boeije in. Zij haalde fel uit naar het "hardnekkige frame" dat de problemen in de Lelystadse jeugdzorg allemaal door JEL zijn veroorzaakt. Slechts 15 procent van de verwijzingen voor jeugdhulp gaat volgens haar via JEL. "Toch ligt de focus vrijwel geheel op Jeugd Lelystad. (...) Wij horen regelmatig dat er 'signalen' zijn over ons functioneren. Wij nemen die serieus, maar ze worden nooit concreet gemaakt.

Nieuwsberichten in de "lokale media" over JEL zijn volgens Boeije niet gebaseerd op feiten en waarheid, "maar lijken de publieke opinie te willen beïnvloeden." Dat schaadt volgens haar niet alleen JEL, maar ook het vertrouwen van ouders in het stelsel.

De kern van het probleem is volgens de directeur de jarenlange onduidelijkheid over wet- en regelgeving, de informatievoorziening, problemen in de bestuurlijke handelswijze en problemen in het ambtelijk apparaat. "Als u van mening bent dat JEL de oorzaak is van de problemen, verzoek ik u de opdracht van de gemeente aan te passen met de daarbij behorende financiële middelen. Als dat niet zo is, vraag ik u te stoppen met JEL als probleem te definiëren."

Op de vraag van D66 wat JEL had kunnen doen om de samenwerking te verbeteren, antwoordde Boeije dat zij de opdracht aan de gemeente had moeten teruggeven en aanpassen.

Opmerkelijk is verder dat er bij de ingekomen stukken voor de gemeenteraad een brief stond namens 'inwoners van Lelystad' waarin zij vragen stelden aan de raad en zorgen uiten over ontwikkelingen. Deze brief bleek afkomstig van werknemers van JEL.
Boeije zei in antwoord op vragen hierover van de ChristenUnie dat zij "niks" te maken heeft met een brief van zes 'inwoners van Lelystad', zonder te melden dat zij allemaal werkzaam zijn bij JEL. "Daar heb ik geen mening over."

Nadat wethouder Van Dijk het dossier overnam, zag hij kansen om het onderzoek iets te versnellen. Een eerste fase is bijna afgerond, al is de belangrijkste tweede fase toch niet eerder klaar dan vlak voor de zomer. De nieuwe gemeenteraad kan dan met de aanbevelingen aan de slag.

De raad ging akkoord met het voorstel, al scherpte de ChristenUnie de opdracht op details nog aan.