omroep flevoland

De opgestapte Lelystadse wethouders Dennis Grimbergen en Annemieke Messelink-Dijkstra halen fel uit naar de ambtelijke organisatie op het stadhuis. Messelink-Dijkstra is bovendien scherp naar burgemeester Mieke Baltus, die zij onzorgvuldig handelen verwijt in een integriteitsonderzoek tegen haar. Grimbergen spreekt van structurele tekortkomingen en een cultuurprobleem binnen het stadhuis.

Het tweetal doet dat in afzonderlijke brieven, die vrijdag naar de gemeenteraad zijn gestuurd. Grimbergen en Messelink-Dijkstra legden eind januari hun functie neer, na een debat over de bestuurlijke crisis binnen de gemeente. Dat debat volgde op dagen van onrust over de verhoudingen tussen het college en de ambtelijke organisatie.

Andere politieke werkwijze
In hun brieven blikken Grimbergen en Messelink-Dijkstra terug op de invoering van het raadsakkoord in 2022. Dat betekende dat er geen coalitie en oppositie meer waren en dat wethouders vakinhoudelijk en los van partijpolitiek uitvoering moesten geven aan een serie afspraken.

Messelink-Dijkstra schrijft dat juist dit voor haar de reden was om wethouder te worden. Twee jaar werkte de nieuwe werkwijze, maar gaandeweg, zeker richting verkiezingen, zag zij "de oude politieke cultuur van macht en eigen gelijk terugkeren."

Verwaarloosde organisatie en machtsstrijd
Beide ex-wethouders spreken van structurele problemen binnen de ambtelijke organisatie. Grimbergen schrijft dat de wethouders herhaaldelijk hebben vastgesteld dat informatie niet of niet tijdig werd gedeeld. Het college kreeg hierdoor onvoldoende inzicht in de gevolgen van besluiten.

"Deze zorgen zijn diverse keren vastgelegd en met de ambtelijke top gedeeld," aldus Grimbergen. Volgens hem heeft de nieuwe gemeentesecretaris, Carla Swart, op 23 september zelf gevraagd om een bestuursopdracht om orde op zaken te stellen.

Die heeft het college in januari opgesteld, maar de gemeenteraad heeft die op 27 januari na het opstappen van Messelink en Grimbergen weer ingetrokken.

'Ondermijnen en zwart maken'
Messelink-Dijkstra zegt dat binnen de organisatie steeds vaker macht en persoonlijke belangen de boventoon voerden. Volgens haar leidde dat tot onderling tegenwerken, het achterhouden van informatie voor het college en ambtenaren die aangaven opdrachten niet uit te voeren als zij het er niet mee eens waren. "Ik kreeg letterlijk te horen: ik hoor wat je zegt, maar ik ga het niet doen", aldus Messelink.

Vooral binnen haar portefeuille Jeugdzorg zou die weerstand sterk zijn geweest. Met het zogeheten Koersdocument Jeugd wilde het gemeentebestuur volgens haar de regie meer bij ouders en jeugdigen leggen. "Wat me verrast heeft, is dat binnen onze eigen organisatie het laatste jaar directie en management niet bereid en in staat zijn gebleken om samen met het college en de raad deze koers verder vorm te geven."

Ontbrekend leiderschap
Beide oud-wethouders verwijzen naar meerdere onderzoeken, die de zwakke punten in de ambtelijke organisatie hebben blootgelegd.

Messelink verwijst naar een cultuuronderzoek van Rijnconsult (eind 2024/begin 2025), waarin werd gesproken over verwaarloosde teams en ontbrekend leiderschap binnen het sociaal domein. Dat beeld zou later breder binnen de organisatie zijn herkend. Volgens Messelink-Dijkstra gaf gemeentesecretaris Swart zelfs aan dat de situatie "nog erger" was dan eerder geschetst.

Grimbergen zegt: "Ik ga ervan uit dat een aantal van u de (zeer) zorgelijke rapporten die u heeft kunnen inzien en ontvangen nog eens zult nalezen, nog eens zult nadenken over de context van het handelen, de betekenis van hoor en wederhoor, in reflectie op hetgeen er gebeurd is en wat echt goed is voor Lelystad en haar inwoners." In plaats van gezamenlijk de problemen aan te pakken, is volgens hem een machtsstrijd ontstaan tussen directie en college.

Felle kritiek op burgemeester
In haar brief gaat Messelink-Dijkstra ook in op het integriteitsonderzoek, dat burgemeester Baltus eind december tegen haar en Grimbergen heeft laten instellen wegens vermeend grensoverschrijdend gedrag. Grimbergen rept in zijn brief hier niet over.

Messelink stelt dat het onderzoek niet zorgvuldig, niet transparant en niet onafhankelijk verloopt. Zo zegt zij nooit concreet te horen te hebben gekregen welke gedragingen haar worden verweten. Ook zegt zij dat het recht op wederhoor haar is ontzegd.

Het onderzoeksbureau zou zich niet houden aan essentiële beginselen van zorgvuldig onderzoek, zoals eerlijkheid en transparantie. Zij spreekt van een 'vooringenomen onderzoek' dat de schijn heeft bewijs te verzamelen voor een eerder gedane melding.

'In kwaad daglicht gezet'
Messelink verwijt burgemeester Mieke Baltus dat die stappen uit het eigen protocol zou hebben overgeslagen en vragen over de gang van zaken niet heeft willen beantwoorden. Daarnaast verwijt zij de burgemeester en de ambtelijke leiding dat zij haar in overleggen en via brieven aan de raad in een kwaad daglicht hebben gezet, nog voordat enig onafhankelijk onderzoek was afgerond.

Messelink-Dijkstra stelt dat zij haar functie op 28 januari heeft neergelegd hangende het onderzoek, maar dat uit dat onderzoek nog moet blijken of er daadwerkelijk sprake is van grensoverschrijdend gedrag. Afhankelijk van de uitkomst zal zij zich beraden op ontslag.

Mogelijke terugkeer
Grimbergen staat als lijsttrekker van de VVD op de kandidatenlijsten bij de gemeenteraadsverkiezingen. Messelink-Dijkstra is de nummer 3 bij de InwonersPartij. Bij de vorige verkiezingen deed ze namens de ChristenUnie mee.

Burgemeester Mieke Baltus laat weten dat zij zolang het integriteitsonderzoek loopt, geen vragen van de pers zal beantwoorden. Ze wil het graag houden bij de reactie die ze op 27 januari in de raadsvergadering al heeft gegeven.