omroep flevoland

De uitslagenavond op Urk kende twee soorten blijdschap. De ingetogen vreugde bij de SGP,  terwijl die partij afgetekend de grootste werd. En de uitzinnige blijdschap bij Hart voor Urk toen die met 24 stemmen verschil de derde zetel van de ChristenUnie afsnoepte.

Die extra zetel voor Hart voor Urk gaat wellicht het verschil betekenen tussen een brede coalitie die makkelijk op de huidige voet verder had gekund, of een college dat zich volledig kan richten op een conservatieve achterban.

Nagelbijten voor coalitie
Het was nagelbijten woensdagavond in partycentrum De Koningshof. Voor oudgedienden bij de SGP, CU en het CDA omdat die coalitie vaak onder vuur lag in de aanloop naar de verkiezingen. Maar ook voor de nieuwe Jannen bij Hart voor Urk en bij Forum voor Democratie, dat een tweede poging deed om op het Urker pluche te komen. En ook de oud-PVV'ers op Blanco Lijst 7 hoopten op een extra zetel als uitgesproken oppositiepartij.

De resultaten van de eerste tien stembureaus die vlotjes binnenkwamen, lieten al meteen zien dat de SGP geen schade zou gaan oplopen van de afgelopen vier collegejaren. Bij bijna elk bureau was de partij verreweg de grootste. Ook was duidelijk dat het CDA grote kans maakte om na de SGP de meeste stemmen te krijgen.

Wel moest Hart voor Urk het met ruim tweehonderd stemmen minder doen, terwijl de ChristenUnie zelfs nog een hele kleine stemmenwinst had. De net aan weggekaapte derde zetel zal de ChristenUnie flinke buikpijn hebben gegeven. Misschien wel gevoed door de orkaan aan gejuich die opsteeg bij HVU.

Ook bij Blanco Lijst was het feest. De partij van Klaas Jelle Koffeman (voormalig PVV) wist net geen tweede zetel te verzilveren, wel werd Blanco Lijst de grootste van de vier kleinste raadsfracties.

Koffeman streefde daarmee Gemeentebelangen voorbij. Voor de oudste lokale partij van Urk zullen de druiven zuur zijn. Bij alle verkiezingen in deze eeuw wist de oppositiepartij twee zetels te krijgen. Dit keer gaven bijna driehonderd kiezers hun stem aan een andere partij, of zijn wellicht helemaal afgehaakt bij de lokale verkiezingen.

Krachtig Urk wist tijdens deze campagne weinig indruk te maken, verloor ook een vijftigtal stemmen, maar had net genoeg marge om de ene raadszetel veilig te stellen.

Invloed van lage(re) opkomst?
De, voor Urker begrippen, lage opkomst zal hebben meegespeeld in de zetelverdeling. De grootste partij profiteert namelijk van een lager stemmenaantal. Op Urk zakte de opkomst voor de vierde keer keer op rij. Bijna dertig procent van alle Urkers bleef dit jaar thuis.

De trouwe achterban van de SGP deed de rest. Op de stembureaus die in typische SGP-wijken liggen, stemde meer dan negentig procent van alle kiesgerechtigden. En daardoor bereikte de SGP recordhoogten bij de plaatselijke verkiezingen. "Hier hadden wij niet op gerekend", zei lijsttrekker Tunis Hoekstra van de Staatkundige Gereformeerde Partij na de uitslag.

Hoekstra heeft het nu voor het uitzoeken. Hij kan door met de ingeslagen koers samen met CDA en ChristenUnie. De coalitie behoudt de twaalf zetels die al waren ingenomen. Tijdens de campagne werd hier meermaals op gehint. 

Sluit 'verliezer' opnieuw aan?
De vraag is alleen of de ChristenUnie wel wil aansluiten na het tweede gevoelige zetelverlies op rij. De partij dacht met een ervaren wethouderskandidaat in de persoon van Albert Woord een troef in handen te hebben. 

De Urker kiezer was minder onder de indruk van die verkiezingsstrategie. "Die teleurstelling zullen we moeten verwerken", zei lijsttrekker Meindert Bakker.

In principe kan Urk een coalitie krijgen die uit slechts twee partijen bestaat. De SGP kan daarvoor linksom met het CDA samenwerken en rechtsom via Hart voor Urk. In beide gevallen kan de SGP twee eigen wethouders in stelling brengen en heeft een coalitie een nipte meerderheid (10 van de 19 raadszetels).

Een argument tegen samenwerking met HVU is de onervarenheid van die nieuwe ploeg met ook een jonge en politiek onervaren wethouderskandidaat.

Wil SGP vrouw in college?
Bij het CDA is de kandidaat voor een wethouderspost ondernemer Emma Wakker als de huidige wethouder Willem Foppen vanwege zijn gezondheidstoestand niet terug kan keren.

Of er principiële bezwaren leven bij de SGP om met een vrouwelijke CDA-wethouder samen te werken, is onbekend. Vier jaar geleden waren bestuurskwaliteit, daadkracht en integriteit de argumenten van de SGP om met CDA en CU in zee te gaan.

Andere coalities, waarbij partijen met één zetel aanhaken, lijken niet voor de hand te liggen. SGP-lijsttrekker Hoekstra gaat wel met elke partij om tafel, zei hij woensdagavond: "Ik wil hier netjes een gesprek over voeren, zoals Urk ook van ons mag verwachten.

Bouw hier zelf een Urker coalitie: