omroep flevoland

Een nieuw bedrijf wil vanaf eind 2027 onder meer vanaf Lelystad Airport binnen Europa commerciële vrachtvluchten aanbieden met kleine elektrische vliegtuigen.

Het gaat om onder meer express-goederen als pakketten, onderdelen en medische goederen of organen, die snel van A naar B moeten worden vervoerd. Dat kan volgens het bedrijf het beste via de lucht.

Initiatiefnemer is het op Schiphol gevestigde bedrijf e-Smart Avia. Dit is een dochter van de in Dubai gevestigde e-Smart Group. De Nederlandse dochter presenteerde haar plannen donderdag tijdens een persbijeenkomst op Schiphol Oost in aanwezigheid van minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat).

Netwerk
e-Smart Avia wil in Nederland een vrachtnetwerk opbouwen vanaf onder meer Schiphol, Lelystad, Rotterdam The Hague Airport en Maastricht Aachen Airport. Daarop worden Southend in Engeland en Antwerpen aangesloten, maar uiteindelijke ook luchthavens verder in Europa. Volgens het bedrijf is zo'n netwerk economisch levensvatbaar.

Het bedrijf wil gaan vliegen met een nieuw elektrisch vliegtuig van de Amerikaanse fabrikant Beta. Dit toestel is nog in ontwikkeling en ook nog niet gecertificeerd, maar dat moet begin volgend jaar in de Verenigde Staten zijn afgerond. Daarna moet het nog in Europa worden gecertificeerd. Beta toonde het toestel, de Alia CX300, vorig jaar tijdens de luchtvaartbeurs in Parijs. Onder meer logistiek bedrijf UPS en luchtvaartmaatschappij Air New Zealand hebben het toestel besteld. Beta zegt voor $4 miljard aan orders en opties te hebben.

Het moederbedrijf van e-Smart Avia heeft vorig jaar november bij de Dubai Airshow vijf Beta's besteld, met opties op nog eens 15 stuks. Het toestel heeft een vrachtruim, waarin zo'n 560 kilo vracht mee kan worden vervoerd over een afstand van ruim 500 kilometer. Beta ontwikkelt ook een versie voor vijf passagiers, plus een versie die opstijgt als een helikopter.

Lelystad
e-Smart Avia komt vrijdagmiddag met de Beta naar Lelystad Airport om het toestel tijdens een demonstratievlucht over Nederland kort te laten zien. De luchthaven beschikt sinds begin 2024 over meerdere oplaadstations voor elektrische vliegtuigen en voertuigen.

Lelystad Airport heeft veel interesse in het project van e-Smart Avia, omdat elektrisch vliegen goed past bij de strategie om de luchthaven en luchtvaart te verduurzamen. e-Smart Avia zegt dat wel moet zijn gegarandeerd dat meer Nederlandse luchthavens gereed zijn voor elektrisch vliegen en dat ook de certificering en opleiding van piloten, monteurs en personeel voor de grondafhandeling in orde zijn.

De provincie, Almere en Lelystad sluiten met het onderwijs binnenkort een overeenkomst over opleidingen op het gebied van elektrisch vliegen. Hier worden jonge mensen opgeleid om onderhoud te kunnen plegen aan deze nieuwe generatie vliegtuigen.

Vrachtvluchten
Mocht het plan van e-Smart Avia doorgaan, dan betekent dit dat er vanaf eind 2027/begin 2028 op Lelystad Airport op bescheiden schaal luchtvracht wordt afgehandeld.

In 2018 ontstond er over vrachtvluchten discussie en onrust bij actiegroepen, omdat vracht en post als 'handelsverkeer' werden toegestaan in het ontwerp-Luchthavenbesluit voor Lelystad Airport. Volgens actiegroepen opende dit de deur naar de komst van grote, lawaaiige vrachtvliegtuigen. Toenmalig minister Cora van Nieuwenhuizen benadrukte toen dat vrachtvluchten niet aan de orde waren, omdat de luchthaven niet over de benodigde infrastructuur beschikt.

Volgens luchthavendirecteur Jan Eerkens zijn vrachtvluchten zoals e-Smart Avia die voorstelt van een totaal andere orde. "In 2018 ging het over vrachtvluchten met toestellen, die over het algemeen niet de nieuwste en stilste zijn. In acht jaar heeft de techniek niet stilgestaan. Dit is een kleiner toestel. We zijn niet afhankelijk van een nieuw luchthavenbesluit. We kunnen vandaag vliegen. Sterker nog, hij is er vandaag al."

Bij de Beta gaat het om kleine vliegtuigen, die bovendien met een elektrische motor aanzienlijk stiller zijn.