omroep flevoland

De Lelystadse wethouder Sjaak Kruis was in januari van plan op te stappen, toen de crisis over de ambtelijke organisatie in het stadhuis tot een uitbarsting kwam. Hij kon zich niet vinden in de manier waarop zijn collega-wethouders Dennis Grimbergen en Annemieke Messelink-Dijkstra orde op zaken wilden stellen in het ambtelijk apparaat. Dat vertelt Kruis in het programma Over Flevoland Gesproken.

Sjaak Kruis deelde de wens om de organisatie te herstructureren. "Dat was ook nodig. Er is echt wel wat aan de hand: deze tijd vraagt om een andere werkwijze, een andere betrokkenheid af en toe ook van ambtenaren." Kruis ging naar eigen zeggen lang mee in de pogingen van zijn collega-wethouders om de organisatie naar hun hand te zetten: "omdat ik het gevoel had dat we het op die manier toch nog bij elkaar konden brengen."

Keerpunt
"Het verschil tussen hen en mij was, dat wat mij betreft de gemeentesecretaris daarin de cruciale rol speelt en niet het college", aldus Kruis. Het keerpunt kwam voor hem toen het college in meerderheid besloot via een bestuursopdracht de nieuwe gemeentesecretaris in feite buitenspel te zetten. "Ik heb me daar ook tegen gekeerd, juist omdat ik de verhoudingen zuiver wilde houden: bestuurders moeten besturen. Die gaan geen leiding geven aan een ambtelijke organisatie."  

Dat conflict binnen het college was heel vervelend, zegt Kruis terugblikkend. "Op dit punt was het verschil zo groot, dat het ook voor mij uiteindelijk onwerkbaar werd. Ik had het voornemen om zelf op te stappen, omdat ik vond dat ik dit niet meer naar eer en geweten naar de bevolking en de stad kon verantwoorden."

Grensoverschrijdend gedrag
De situatie veranderde voor hem toen de ambtelijke top in een brief haar ongenoegen kenbaar maakte over het optreden van drie van de vier wethouders. Zij werden beschuldigd van intimidatie en van grensoverschrijdend gedrag. "Ik was er voor mijzelf blij mee dat ambtenaren hun vertrouwen wel in mij uitspraken. Dat was voor mij ook aanleiding om te zeggen: dan is het helemaal niet zo verstandig dat ik opstap, want dat verandert de situatie niet."

Eind januari boden juist Grimbergen en Messelink onder druk van de raad hun ontslag aan. Ruim een maand later vertrok ook wethouder Piet van Dijk en was Sjaak Kruis de enige wethouder die overbleef in de stad. Binnenkort als het nieuwe college aantreedt, komt er alsnog een einde aan zijn wethouderschap.

Kruis is ervan overtuigd dat de bestuurlijke crisis van begin dit jaar los staat van het raadsakkoord, waarvan hij een groot voorvechter was. Met dat akkoord moest Lelystad het geruzie en de politieke verdeeldheid achter zich laten. "Ik moet zeggen: drie en een half jaar lang is het uitstekend gegaan."

De politieke chaos die uiteindelijk ontstond, had volgens hem "veel meer met de personen te maken die hun rol niet meer goed invulden, en daar in mijn ogen op een heel vreemde manier mee omgingen."

Beslissing heel eenvoudig
De bestuurlijke crisis heeft geen invloed gehad op zijn besluit om geen nieuwe periode als wethouder te ambiëren. "Ik heb steeds getwijfeld. Ik ben inmiddels bijna 69, dus ik hoef allemaal niks meer. Ik dacht: ik ga alleen door als ik persoonlijk echt meerwaarde heb in het college."

Toen hij zicht kreeg op de mogelijke kandidaat-wethouders, werd de beslissing naar zijn zeggen heel eenvoudig: "Daar zitten goede mensen bij. Dan laat ik het over aan een nieuwe generatie, aan nieuwe mensen." 

De politieke situatie in Lelystad is na de verkiezingen alleen maar ingewikkelder geworden. Tegenstanders van een raadsakkoord, zoals de PVV en Forum voor Democratie, zijn gegroeid. En ook de VVD heeft zich tot dat kamp bekeerd.

Het lijkt een recept voor politieke verdeeldheid, ziet ook Kruis. "Ik vrees het wel, ik hoop het niet. Wat mij betreft is vooral de opstelling van de VVD nu onbegrijpelijk. Zij waren steunpilaren in het vorige akkoord. Zij hebben duidelijk aangegeven hoe goed dat gewerkt heeft, en tot welke prachtige resultaten dat in de stad heeft geleid. En vervolgens was de conclusie: we gaan weer terug naar het oude systeem..."