omroep flevoland

"Geen idee." Veel duidelijker kan het antwoord niet zijn als een bezoeker van het nieuwe Land Art Centraal in Lelystad wordt gevraagd of ze vooraf wist wat de landschapskunst was. "Land Art, kunst op het land, maar voor de rest weet je het ook niet."

Toch loopt hij even later enthousiast tussen de schaalmodellen van de Flevolandse landschapskunst. Het nieuwe bezoekerscentrum op het station Lelystad Centrum is sinds zaterdag open voor publiek. De bedoeling is om mensen kennis te laten maken met de kunstwerken die verspreid door de provincie liggen. Bij de eerste bezoekers lijkt dat te werken.

"Je krijgt een idee waar het is en hoe het eruitziet, omdat je het in de natuur niet zo direct herkent", vertelt de man. Hij komt niet uit Flevoland en is op bezoek in de provincie. Van verschillende werken had hij weleens iets gezien, maar zonder te beseffen dat het om Land Art ging. "Het was echt een openbaring, zou ik het zo zeggen."

Landschap als onderdeel van de kunst
Bij Land Art is het landschap onderdeel van het kunstwerk. De kunst nodigt uit om met een andere blik naar de omgeving te kijken. Flevoland heeft zelfs de grootste collectie van Nederland. Volgens de stichting is er zelfs nergens ter wereld zoveel Land Art op zo'n klein oppervlak te vinden als in de polder.

Toch is het begrip niet bij iedereen bekend. Een andere bezoeker dacht bij de internationale naam bijvoorbeeld vooral aan iets uit het buitenland. "Land Art, is dat Amerika of is dat iets in Engeland?" Ook was hem aanvankelijk niet duidelijk dat de modellen in het centrum bestaande kunstwerken voorstellen. Na het bekijken van de tentoonstelling is hij wel positiever. "Ik vind het ontzettend leuk. Je vertelt in beelden wat het is en dat is heel goed."

Flevoland in het klein
In het bezoekerscentrum zijn alle tien de Flevolandse Land Art-werken op schaal nagemaakt. Zo zijn onder meer Pier+Horizon, Exposure en het Observatorium in miniatuur te bekijken. De modellen zijn op schaal 1 op 200 gemaakt met behulp van 3D-laserscans.

Schaalmodel van PIER+HORIZON

Volgens medewerker Irina Leifer is het vooral de bedoeling dat bezoekers daarna nieuwsgierig worden naar de echte werken. "We willen heel graag mensen enthousiasmeren voor Land Art en de kennis verspreiden over de Land Art in Flevoland en in de wereld."

Het centrum moet daarom meer worden dan een ruimte met schaalmodellen. Er komen activiteiten, lezingen en kleine bijeenkomsten. Ook is er een bibliotheek over Land Art en heeft het archief van de stichting er een plek gekregen.

'Je gaat bijna kopje onder'
Leifer heeft zelf ook een favoriet: Sea Level van de Amerikaanse kunstenaar Richard Serra. Het kunstwerk bestaat uit twee lange betonnen muren in het landschap bij Zeewolde. Het werk maakt zichtbaar waar het zeeniveau zou liggen als de polder niet was drooggelegd.

Juist bij zo'n werk wordt volgens Leifer duidelijk waarom een schaalmodel niet hetzelfde is als het origineel. "Het landschap en het werk, dat smelt heel erg samen." Wie langs het werk loopt, ervaart het hoogteverschil steeds sterker. "Je gaat bijna kopje onder als je van het begin naar het midden van het werk loopt en dan weer naar boven."

De miniaturen moeten die ervaring dan ook niet vervangen. "Ik denk juist dat mensen nog meer denken: ik wil dit in het echt zien."

Schaalmodel van Deltawerk//

Eerst naar 'die hurkende man'
Bij de eerste bezoeker is dat in ieder geval gelukt. Na haar rondje door het centrum is ze van plan meerdere werken daadwerkelijk op te zoeken. "Ik ben hier gekomen om het allemaal te ontdekken, dus we hebben er nou tijd voor."

Welke als eerste aan de beurt is, weet ze inmiddels ook: Exposure, het enorme beeld van een hurkende man aan het Markermeer bij Lelystad. "Die heb ik alleen nog maar van ver gezien en van verschillende kanten. Maar nog nooit eigenlijk van dichtbij."

Precies daarop hoopt de stichting. Leifer: "We hopen dat de mensen meteen naar alle tien kunstwerken gaan fietsen of rijden of lopen."