omroep flevoland

Eén op de drie Lelystedelingen voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Eerder was dat nog één op de vier inwoners. Het gaat vooral om jongeren tot 34 jaar en vrouwen.

Dat blijkt uit een onderzoek naar wonen, leefbaarheid en veiligheid, dat de gemeente Lelystad elke twee jaar laat doen. Het onderzoek is tussen september en december vorig jaar uitgevoerd.

Het onveiligheidsgevoel bij 32 procent van de ruim tweeduizend ondervraagden is het hoogste sinds de start van het onderzoek in 2013. Destijds voelde 18 procent zich onveilig. In de edities van 2021 en 2023 ging het om 23 procent. In het laatste onderzoek voelt acht procent zich in de eigen buurt zelfs vaak onveilig.

Onder jongeren van 18 tot 24 jaar voelt 43 procent zich onveilig. Dit was in het vorige onderzoek 30 procent. Ook in de leeftijdsgroep 35-49 jaar wordt meer onveiligheid ervaren: 35 procent nu tegen 22 procent in 2023. Het beeld in Lelystad is niet uniek. Ook uit landelijk onderzoek blijkt dat meer mensen zich onveilig voelen, al gaat het dan om 17 procent in 2025 tegen 15 procent in 2023.

Vrouwen
Vrouwen voelen zich in hun eigen buurt onveiliger dan mannen. Onder jonge vrouwen tussen 18 en 34 jaar voelt 43 procent zich soms onveilig en 15 procent vaak. Bij mannelijke leeftijdsgenoten gaat het om 31 en 14 procent.

Ook onder oudere leeftijdsgroepen is het onveiligheidsgevoel onder vrouwen groter dan onder mannen. Van de 35- tot 49-jarige vrouwen voelt 40 procent zich soms of vaak onveilig, tegen 22 procent bij de mannen.

Bij vrouwen tussen 50 en 64 jaar ervaart 34 procent soms of vaak onveiligheid, tegen slechts 13 procent bij mannen. Bij vrouwen boven de 65 jaar voelt een kwart zich onveilig, tegen 13 procent van de mannen.

Stadshart
De onderzoekers hebben ook gekeken in welke buurten Lelystedelingen zich wel eens onveilig voelen. Het stadshart scoort daarbij het slechtst, met een onveiligheidspercentage van 58 procent. Twee jaar geleden was dit nog 38 procent. In het stadshart voelt 20 procent zich vaak onveilig.

Ook in de Waterwijk (46 procent in 2025, 30 procent in 2023) wordt meer onveiligheid ervaren, net als in het Centrum-Noord en de Atolwijk-West (45 procent tegen 24 procent twee jaar terug).

In het Lelycentre en de Zuiderzeewijk is de stijging beperkter, maar voelen inwoners zich ook relatief vaak onveilig: 48 procent in het laatste onderzoek, 42 procent in 2023.

Waar veel buurten twee jaar terug nog rond de 10-12 procent scoorden op onveiligheid, is de Atolwijk-Oost met 17 procent nu de bestscorende buurt.

Plekken waar jongeren rondhangen worden door 60 procent van de respondenten vaak of soms als het meest onveilig genoemd. Vooral het centrum (48 procent) en station (43 procent) scoren negatief. Beide plekken scoren slechter dan twee jaar geleden.

Gedrag
De onderzoekers vroegen ook hoe het gevoel van onveiligheid zich vertaalt in gedrag. Acht procent van de ondervraagden zegt onveilige plekken in de buurt te mijden of om te rijden. Nog eens 17 procent doet dat soms. Zes tot 18 procent zegt zich vaak of soms onveilig te voelen als ze alleen thuis zijn.

De helft (51 procent) van de ondervraagden doet 's avonds de deur niet of zelden meer open, omdat ze het niet veilig vinden. Ruim 42 procent loopt in de eigen buurt 's avonds niet graag op straat. En 37 procent is bang slachtoffer te worden van criminaliteit.

Criminaliteit
Lelystedelingen denken dat er in hun buurt ook vaker criminaliteit voorkomt dan gemiddeld in Nederland. Zo schat 21 procent van de inwoners in dat dit vaak voorkomt, tegen 10 procent in het land. De score ligt ook hoger dan in onderzoeken over eerdere jaren.

Dit gevoel is het grootst onder jongeren (30 procent) en meer bij vrouwen dan bij mannen. In buurten en wijken met duurdere huizen ervaren de bewoners minder criminaliteit dan in die met goedkopere (huur)huizen.

Gevraagd naar criminaliteit waarvan ze het vaakst slachtoffer zijn geworden, antwoordt 10 procent diefstal uit of beschadiging aan een auto. Opzettelijke vernieling van iemands eigendom scoort even hoog, gevolgd door fietsendiefstal (9 procent) en bedreiging met lichamelijk geweld (8 procent).

Twee procent van de ondervraagden zegt daadwerkelijk slachtoffer van mishandeling te zijn geweest. Acht procent is bedreigd met lichamelijk geweld. Jonge mannen zijn daarbij in de meerderheid.

Gemeenteraad
Het college van burgemeester en wethouders heeft de drie onderzoeken over wonen, leefbaarheid en veiligheid naar de gemeenteraad gestuurd. Of en hoe de raad de uitkomsten gaat bespreken, is aan de raadsleden zelf.

De raad heeft dit najaar al wel over (on)veiligheid gesproken, toen de openbare verlichting aan de orde kwam.

Veiligheid was een belangrijk thema tijdens de gemeenteraadsverkiezingen en is ook opgenomen als speerpunt in het raadsakkoord.