omroep flevoland

De eerste uitgave van Jip en Janneke in het Urkers is onthuld. Veertig verhalen over de bekende buurkinderen zijn vertaald in het Urkers en gebundeld in het boek 'Voor alteed maos'. Initiatiefnemer Klaas Barends hoopt dat het boek eraan bijdraagt dat het Urkers ook door nieuwe generaties wordt gesproken en gelezen.

Het idee voor een eigen Urker uitgave ontstond nadat eerder al Twentse en Sallandse vertalingen van Jip en Janneke verschenen. In de Sallandse versie stond ook een klein gedeelte in het Urkers, vertaald door Barends. Dat smaakte volgens hem naar meer. Hij pleitte daarom voor een volledig Urker deel.

Vrijwilligers
Dat plan kreeg uiteindelijk voldoende steun. Toen is Barends op zoek gegaan naar vrijwilligers die hem gingen helpen met vertalen. Er werd een advertentie in de krant gezet, waarop in totaal acht reacties binnenkwamen. "Het leuke aan de aanmeldingen was dat veel mensen in het onderwijs werkten", vertelt Barends.

Een van de vertalers is Joke van den Berg. De reden voor haar om mee te helpen was omdat ze trots is op de Urkertaal. Ook wil ze dat die zo lang mogelijk behouden blijft. "Sommige ouders hoor ik Urkers tegen hun kinderen spreken, dat snap ik niet."

Ze hoopt dat ouders met het Jip en Janneke boekje hun kinderen al op vroege leeftijd voorlezen. "Daardoor groeien de jongere kinderen op met het Urker dialect", vertelt Van den Berg.

De verhalen zelf zijn hetzelfde gebleven. Jip en Janneke beleven dus nog altijd de avonturen die Annie M.G. Schmidt voor hen bedacht, maar doen dat nu volledig in het Urkers. Ook de bekende illustraties van Fiep Westendorp zijn behouden.

Volgens Barends gaat de uitgave daarmee om meer dan alleen het vertalen van een bekend kinderboek. Minderheidstalen en dialecten staan onder druk en juist boeken als Voor alteed maos kunnen ervoor zorgen dat het Urkers zichtbaar en bruikbaar blijft. Niet alleen als taal van vroeger, maar ook voor kinderen die er nu mee opgroeien.

Maxima
Hoewel het boek afgelopen vrijdag voor het eerst werd gepresenteerd, werd de eerste uitgave twee dagen eerder uitgereikt. Koningin Maxima bracht toen een bezoek aan Urk en volgens Barends vroeg de burgemeester hem of Máxima een exemplaar kon meekrijgen.

"Er bleek wel een probleempje te zijn. Er was dus een jochie die het exemplaar mocht overhandigen. Maar hij vond het boekje zo leuk. Hij wilde het niet overhandigen", vertelt Barends lachend.

Het Urkers maakt sinds 2023 officieel deel uit van het Nedersaksisch. Daaronder vallen ook regionale talen als het Gronings, Drents, Sallands, Twents, Achterhoeks en Veluws. Binnen dat taalgebied neemt het Urkers door zijn sterk eigen karakter een bijzondere plek in.