omroep flevoland

De nu 26-jarige Menno Hoekstra raakt op 2 augustus 2020 zwaargewond bij een explosie op een bootje in het Ketelmeer. Zes jaar later vertellen hij, zijn vriend Coen van Gelder en redder Jan van Veen uit Urk hun aangrijpende verhaal van die dag in de podcast Redders op Zee.

Menno vertelt aan presentator Roelof Hemmen hoe hij door de explosie in één keer volledig in brand staat en zwartgeblakerd in het water valt. Met één gedachte: "Ik ga zorgen dat ik hier levend uit ga komen."

Zijn vriend Coen legt uit hoe hij de verbrande Menno koelt en gerust probeert te stellen in afwachting van de hulpdiensten. "Hij was helemaal aan het shaken, ik ben met hem blijven praten zodat hij rustig bleef."

Gedragen door een lied
Het meest wonderlijke moment van de reddingsoperatie volgt als Urker KNRM-vrijwilligers Menno naar de helikopter dragen die hem naar het brandwondencentrum zal brengen. Hij vraagt ze of ze een geestelijk lied willen zingen dat je normaal gesproken bij een uitvaart hoort.

"Het was één grote kakofonie, maar wij lopen al zingend in een bepaalde mate van rust", zo beschrijft Jan van Veen dat indrukwekkende moment.

'Wat kan er gebeuren?'
De podcast neemt de luisteraar mee naar de avond waarop het leven van Menno voorgoed verandert. Op een zwoele zomeravond gaan hij en zijn vrienden met een bootje het Ketelmeer op, om op een eilandje te gaan barbecueën.

Coen van Gelder beschrijft hoe Menno met een 'lelijk boomer-Ibiza-hoedje' de boot op stapt om nog iets uit de koelkast te pakken. "Ja, wat kan er gebeuren dan?"

Menno opent de koelkast en op dat moment ontstaat er een gigantische explosie en een steekvlam die de kajuit vult. Mét hem erin. Het vuur blokkeert de uitgang van de boot.

De schade 1 dag later

Hij beslist binnen een seconde dat hij uit de boot moet, maar dan moet hij dwars door de vlammen heen. "Ik dacht: 'Het is prima dat ik verbrand, zolang het mijn hoofd maar niet is.' Dus ik heb dat rieten hoedje gepakt en voor mijn hoofd gehouden."

'Shit, dit is echt fout'
Zijn vrienden zien het slachtoffer uit de boot springen. Hij staat dan al als een fakkel in lichterlaaie. "Ik zag hem liggen en ik dacht 'shit', dit is echt fout. Dit is echt fout. Hij was helemaal verbrand. En ik zag zijn vel open liggen. Rood, zwart, sommige stukken echt aangeschroeid. Ik herinner me nog dat zijn vel door het water dreef, heel naar om te zien", vertelt Coen.

Pijn voelt Menno dan nog niet, maar dat zal niet lang meer duren. Twee van zijn vrienden houden hem onder water om de ernstige brandwonden te koelen. Andere vrienden bellen de hulpdiensten en bekommeren zich om de brandende boot.

Klaas Post, Post Workboats

Explosie aan adrenaline
Op de zwoele zomeravond gaat dan op Urk de pieper af bij alle KNRM-vrijwilligers. Jan van Veen, de plaatsvervangend schipper, weet op basis van de melding al dat ze aan de bak zullen moeten. "Prio 1 explosie. Dan heb je ook een explosie aan adrenaline natuurlijk. Alles komt langs in je gedachten wat het zou kunnen zijn."

Maar vanwege de afstand tot Urk zal het nog minimaal twintig minuten duren voordat de eerste redders op de plek des onheils kunnen komen. Omdat Menno in het water onbedaarlijk begint te trillen, zetten zijn vrienden hem voorzichtig op een stoel.

En dan begint de pijn wel op te komen bij Menno. "Dat was echt intens", beschrijft hij. "Alsof iemand met een mes de huid van je benen en armen afhaalt." Het enige dat de pijn iets verdooft is het water dat zijn vriend Coen met een emmer over hem heen blijft gooien.

Van top tot teen zwartgeblakerd
Op dat moment stapt redder Jan het strand op met twee ambulanceverpleegkundigen die zijn meegevaren. "Dit heb ik nog niet eerder gezien in mijn KNRM-carrière", blikt Jan van Veen terug op het moment dat hij Menno voor het eerst ziet zitten. "Iemand die van top tot teen zwartgeblakerd is, daar schrok ik wel van."

Jan van Veen

Redders op Zee

Als Jan het slachtoffer vraagt wat zijn pijnniveau is op een schaal van één tot tien, kan Menno alleen maar uitroepen: "Tien, tien, tien." De hulpdiensten smeren een speciale gel op de brandwonden van het slachtoffer: burnshield. Daarna wikkelen ze Menno in een speciale deken en leggen hem op een brancard. Het besluit is dan al genomen dat hij door een helikopter van Kustwacht Nederland zal worden opgehaald.

'Willen jullie met me zingen?'
De KNRM-vrijwilligers moeten Menno een eindje verderop brengen, bij een haventje waar de helikopter de brancard omhoog kan hijsen. "Op dat moment voelde ik toch enige paniek opkomen", beschrijft Menno.

Hij spreekt de mannen aan die de brancard wegdragen. "Jullie komen toch van Urk? Willen jullie met mij een lied zingen?"

Klaas Post

Jan van Veen graaft in zijn geheugen als hij het volgende indrukwekkende moment beschrijft. "Lichtstad met uw paarlen poorten, was de vraag. Dat is in christelijke kringen een heel bekend lied, maar dan met name op uitvaarten, omdat het over het einde van het leven gaat. Toen dacht ik wel van: 'Joh, deze vraag maakt wel dat de situatie straks nog kan veranderen.'"

Lied brengt rust
De 'gekke' Urkers bedenken zich geen moment en zingen samen met Menno Hoekstra het lied. "Het gaf mij een rustig gevoel, en ik wist dat het goed zou komen. Daar mocht ik in vertrouwen en geloven", zo blikt Menno terug op het moment dat hij de helikopter in gaat en zijn vrienden en redders onder zich ziet verdwijnen.

Klaas Post, Post Workboats

In het brandwondencentrum van Beverwijk zal later blijken dat Menno voor een kwart verbrand is. Omdat hij direct na de explosie continu gekoeld is door zijn vrienden, blijft het gelukkig bij tweedegraads brandwonden en zijn er geen zenuwen beschadigd.

Na twee maanden is Menno weer aan het werk, maar mentaal heeft de explosie hem veel langer beziggehouden, beschrijft hij aan het einde van de podcastaflevering. Het ongeluk heeft zijn vriendengroep veel hechter gemaakt omdat ze bijna letterlijk voor elkaar door het vuur zijn gegaan.

Ontmoeting met redders
Menno ontmoet later ook nog zijn redders op het KNRM-station van Urk. Dat contact in de nasleep van een heftige gebeurtenis is waardevol voor de vrijwilligers van het reddingstation, weet Jan van Veen.

Presentator Roelof Hemmen vraagt redder Jan aan het einde van de podcastaflevering nog één keer naar het lied dat gezongen werd op de avond van de explosie op het Ketelmeer: "Heeft dat nog een diepere betekenis voor jou gekregen?"

"Als ik nu bij een uitvaart ben waar het gezongen wordt, schiet die nacht altijd door mijn gedachten", besluit de Urker KNRM-vrijwilliger.

De volledige podcast over de redding van Menno Hoekstra kun je HIER beluisteren.