omroep flevoland

De complete Provinciale Staten hebben zich woensdagavond gekeerd tegen een motie van wantrouwen van 50PLUS tegen gedeputeerde Harold Hofstra. De partijen vonden dat 50PLUS een grens had overschreden.

Fractievoorzitter Marc van Rooij diende de motie in tijdens de behandeling van de begroting voor 2027. Hij zei geen andere mogelijkheid meer te zien, omdat Hofstra (ChristenUnie) ook woensdagavond geen antwoord wilde geven op zijn vragen.

Bij het bestuderen van de begroting had 50PLUS veel fouten en slordigheden gevonden. De ouderenpartij stelde hierover 85 vragen. Het college van Gedeputeerde Staten kwam half oktober met een aangepaste versie van de begroting. Volgens Hofstra hadden de correcties geen gevolgen voor de begroting voor 2027.

50PLUS was het daarmee eens, maar had nog wel vragen over de financiële vooruitblik voor de jaren 2028 tot en met 2030. Volgens Van Rooij waren uitgaven van samen 70 miljoen euro daarin niet onderbouwd.

Achter de schermen drong hij er de afgelopen weken bij het college op aan om 24 vragen alsnog te beantwoorden. Hofstra zei dat hij dat al had gedaan, "maar misschien niet naar de zin van meneer Van Rooij".

Budgetrecht
Toen Van Rooij tijdens de Statenvergadering opnieuw geen antwoorden kreeg, kondigde hij een motie van wantrouwen aan. "Het feit dat ons budgetrecht is geschaad en er geen vragen zijn beantwoord, geeft klip en klaar aan dat deze gedeputeerde niet wil handelen in lijn met de wet. Dat resulteert in een motie van wantrouwen", zei hij.

Dat leidde tot verbazing en irritatie bij de andere partijen. De eigen partij van Hofstra, de ChristenUnie, hield Van Rooij voor dat respect van beide kanten moet komen. "Hoe durft u?", vroeg de BBB aan Van Rooij. De PVV zei "oprecht niet" te begrijpen wat de achterliggende gedachte van de motie was.

Provinciale Staten

Voordat er over de motie werd gestemd, vroeg BBB-fractievoorzitter Andrea van Veen om een schorsing. Ze wilde eerst met alle fractievoorzitters overleggen. "Ik heb de anderen gevraagd wat de mores hier is. Iedereen vond de motie te ver gaan", zei Van Veen later.

Namens zijn collega's maakte BBB-gedeputeerde Jan Klopman duidelijk dat de motie tegen Hofstra werd gezien als een motie tegen het hele college. Commissaris van de Koning Arjen Gerritsen wees er bovendien op dat de Staten uitgebreid de gelegenheid hadden gehad om vragen te stellen. Die vragenronde was inmiddels voorbij.

Daarna werd zonder verdere toelichting gestemd. Alle 37 Statenleden van de andere partijen stemden tegen de motie. Alleen de twee leden van 50PLUS waren voor. ChristenUnie-fractievoorzitter Ria Visser-Kapitein noemde de motie later "ver buiten proportie". "Met deze uitslag zien we de motie van wantrouwen als een motie van vertrouwen."

Verhoudingen
De motie heeft de verhoudingen tussen Van Rooij en de andere fracties er niet beter op gemaakt. Die waren al niet best.

"Het stoort velen dat de heer Van Rooij met zijn inbreng al langere tijd de discussie in de Staten kaapt. Met zijn vele vragen legt hij een enorm beslag op de ambtelijke capaciteit", zei Andrea van Veen na afloop.

Of de kwestie gevolgen heeft voor de samenwerking met Van Rooij? "Het zou vreemd zijn als dat niet zo is."

Marc van Rooij

Sommige partijen vinden dat Van Rooij wel een punt heeft met het aanwijzen van fouten in de begroting. Maar een motie tegen de gedeputeerde ging voor hen te ver. Ze vroegen zich af wat de voorman van 50PLUS met zijn vaak afwijkende opstelling wil bereiken. Hij heeft er in het provinciehuis in ieder geval geen vrienden mee gemaakt. De Staten moeten zich op hoofdlijnen met de politieke koers bezighouden en niet met cijfers achter de komma, klonk het ook.

Van Rooij zei na afloop dat het gezamenlijke verzet van de andere partijen hem niet raakte. Hij had het verwacht. Volgens hem ging het hem vooral om het recht van de Staten op goede informatie en om hun budgetrecht. Hij vroeg zich af hoe de andere fracties de begroting hadden gelezen, omdat ze tijdens de vergadering niets over de fouten hadden gezegd.

Ook gedeputeerde Hofstra zat niet met de motie in zijn maag, gezien de brede steun van de Staten. Hij zei na afloop het te waarderen dat 50PLUS op fouten had gewezen. Wel vond hij dat Van Rooij het lang niet altijd bij het rechte eind had gehad. De 70 miljoen euro die volgens 50PLUS niet onderbouwd zou zijn, is volgens Hofstra wel degelijk volledig verantwoord.

Ruime meerderheid
Een ruime meerderheid van Provinciale Staten stemde in met de begroting. Alleen 50PLUS en de Partij voor de Dieren stemden tegen. Voor de PvdD was onder meer de bijdrage van twee miljoen euro voor Koningsdag met de koninklijke familie in Lelystad een reden om tegen te stemmen. De partij vindt dat bedrag veel te hoog. Ook de SP is kritisch over de kosten.

Met de Statenverkiezingen van maart in aantocht bevat de begroting weinig nieuwe plannen. De coalitiepartijen BBB, VVD, PVV, ChristenUnie en SGP keken vooral terug op de resultaten van de afgelopen vier jaar. D66 zag opnieuw bevestigd dat het college veel positiever reageert op voorstellen van coalitiepartijen dan op die van de oppositie.

Toch kregen ook enkele voorstellen van oppositiepartijen voldoende steun. Zo namen de Staten een motie aan van PRO, SP en Forum voor Democratie om bij het Rijk meer aan te dringen op de aanleg van de IJmeerverbinding, de Lelylijn en de verbreding van de A27.

Ook een voorstel van PRO en SP om de woningbouw te versnellen kreeg brede steun. De provincie moet woningcorporaties financieel helpen als bouwprojecten door te hoge kosten niet rondkomen. Daarbij moet speciale aandacht zijn voor fabrieksmatige bouw en het gebruik en hergebruik van hout en andere biomaterialen.

Een andere motie van PRO en SP gaat over de energierekening van Flevolanders. Het college wordt opgeroepen zich bij het Rijk en in provinciaal verband in te zetten om te voorkomen dat de energielasten te hoog oplopen. Het college zegt al bij het Rijk en de netbeheerders aan te dringen op betaalbare kosten.

Kleine kerncentrales
Met 20 stemmen voor en 19 tegen kregen ook de plannen van Forum voor Democratie voor onderzoek naar kleine kerncentrales steun. De partij wil dat de provincie samen met het Rijk, gemeenten en netbeheerders de mogelijkheden onderzoekt.

Het college had de motie afgeraden, omdat Flevoland volgens het college eigenlijk niet geschikt is voor deze kleine kernreactoren (SMR's). Met steun van BBB, PVV, VVD, JA21 en FvD was er toch een nipte meerderheid.

Veel partijen maken zich zorgen over de oplopende kosten van projecten voor mobiliteit en infrastructuur. De Staten willen daar meer grip op krijgen.

Gedeputeerde Ellentrees Müller begreep die zorgen, maar vond het nog te vroeg voor moties. De provincie werkt nog aan een andere aanpak voor het programma mobiliteit en ruimte.

Toch willen de Staten over een jaar een voorstel zien waarin staat hoe ze meer grip kunnen krijgen op de kosten van wegen en mobiliteit.