omroep flevoland

Ov-gebruikers die vanuit Lelystad naar de kop van Noord-Holland reizen, zijn ruim vier keer langer onderweg dan automobilisten. Dat komt omdat er geen reguliere bus over de Markerwaarddijk (N307) tussen Lelystad en Enkhuizen rijdt. Maar waarom eigenlijk niet? En komt daar in de toekomst verandering in?

Via de dijk zijn automobilisten in ongeveer een half uur vanuit Lelystad in Enkhuizen. Ov-reizigers doen doorgaans ruim twee uur over een reis tussen de stations van de twee steden, omdat zij met de trein via Amsterdam moeten reizen.

Ook de prijsverschillen zijn erg groot. Een enkele treinreis vanuit Lelystad naar Enkhuizen kost 22 euro. Een automobilist betaalt gemiddeld 3,50 (diesel) tot 5 euro (benzine) aan brandstofkosten.

Eens reed hij wel
Tot 2008 reed er wel een bus tussen over de dijk. Die pendelde tussen de treinstations Enkhuizen en Lelystad. Deze werd alleen geschrapt omdat een rit zo'n 35 minuten duurde, herinnert Misja Speur van reizigersvereniging Rover Flevoland zich. Op de eindhaltes sloot de bus daardoor slecht aan op de treintijden.

Dat maakte het geen populaire route onder reizigers. De vaste bus werd vervangen door een scholierenbus, waar ook andere reizigers met hun ov-chipkaart kunnen inchecken. De bus rijdt op schooldagen in de ochtendspits naar Flevoland en in de middagspits retour naar Noord-Holland. De bus doet ook iets meer dan een half uur over een enkele reis.

'Eigenlijk is het gek'
"Eigenlijk is het gek dat er geen bus meer rijdt", vindt mobiliteitsdocent Pau Tjioe Kho van Windesheim Flevoland. Studenten van zijn opleiding deden in 2020 onderzoek naar de potentie van de lijn, in opdracht van de provincie Flevoland.

In de analyse werd de vergelijking gemaakt met de Afsluitdijk, die ongeveer even lang is en waar 4,5 procent van de reizigers de bus gebruikt. Ook bleek uit prognoses dat de hoeveelheid autoverkeer op de Markerwaarddijk de komende jaren met 60 procent toeneemt.

Potentie of niet?
Volgens het onderzoek zouden daarmee 600 reizigers voor een busroute over de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen te porren zijn. Kho: "Er is een weg, er is verkeer en er is vraag. Waarom rijdt die bus dan nog niet?"

Een woordvoerder van de provincie Flevoland stelt dat die potentiële reizigersgroei er nooit vanaf de start is. "Reisgedrag verandert geleidelijk en het is niet gegarandeerd dat de voorspelde aantallen gehaald gaan worden."

Speur van Rover ziet potentie in een terugkeer van de buslijn. Met Batavia Stad op de route zou er voldoende animo kunnen zijn. Hij waarschuwt wel voor het tekort aan chauffeurs, wat momenteel ook al een uitdaging vormt voor EBS.

Meerdere keuzes
De provincie kan de ov-vervoerder opdracht geven een bepaalde buslijn te rijden. Op basis van het huidige ov-tarief zou de busreis Lelystad - Enkhuizen zo'n 7,50 euro gaan kosten.

Op termijn ziet Flevoland een terugkeer van de busroute over de Markerwaarddijk zeker als optie. Dat moet dan alleen wel een snellere bus worden dan eerder. Wel hebben zich de afgelopen jaren ontwikkelingen voorgedaan die van invloed zijn, bijvoorbeeld rond Lelystad Airport.

Als de busvervoerder een bus over de Markerwaarddijk zou opstarten, dan kan dat bovendien ten koste gaan van een andere buslijn. Ook heeft EBS volgens de provincie meerdere nieuwe busverbindingen voorgesteld, waaronder Urk-Lelystad en Urk-Kampen via Nagele. Daar worden ook groeiende reizigersaantallen verwacht.