omroep flevoland

Een datacenter in Dronten blijkt een rol te hebben gespeeld bij een Russische desinformatiecampagne. Op servers die het bedrijf verhuurde aan een Russische klant draaide software die zo'n duizend accounts op X nepnieuws liet verspreiden.

Het netwerk aan nepprofielen is opgerold door samenwerking van onder meer de AIVD, MIVD en Amerikaanse FBI. De diensten kwamen deze week naar buiten met details over de beïnvloedingscampagne.

NRC meldt nu dat uit eigen onderzoek blijkt dat de servers die daarvoor gebruikt zijn toebehoren aan het bedrijf Serverius op industrieterrein De Noord in Dronten. De nepaccounts op X zijn inmiddels verwijderd.

Niet de eerste keer
In 2016 werden de servers van Serverius ook al eens kwaadaardig gebruikt. Toen zijn ze ingezet door Russische hackers om de Amerikaanse presidentsverkiezingen te verstoren. Er vonden via Dronten hackaanvallen plaats op computers waarop Amerikaanse kiezers geregistreerd stonden.

Dit keer gaat het om een campagne die was gericht op de beïnvloeding van het Amerikaanse publieke debat. De AIVD en de MIVD achten het zeer waarschijnlijk dat de Russische overheid betrokken is bij de ontwikkeling van de aangetroffen software.

Trollen
Het computerprogramma creëerde op grote schaal zogeheten troll-accounts. Dit zijn nepaccounts op X die informatie verspreiden met als doel om mensen te misleiden. Door het gebruik van AI zijn deze nepaccounts steeds moeilijker van echt te onderscheiden.

Bij Serverius is niemand bereikbaar om een reactie te geven. Volgens een telefoniste is het management met vakantie.

Rekening niet betaald
Brenno de Winter, specialist op het gebied van IT-beveiliging, zegt dat het voor de opsporingsdiensten niet zo heel erg moeilijk was om de nep-accounts op te sporen. De rekening van ChatGPT, waarmee de teksten werden gegeneerd, was niet betaald. Dat was op de accounts te lezen, waardoor volgers konden zien dat het om nep-accounts ging.

Schuld?
Of het bedrijf in Dronten iets te verwijten valt is nog maar de vraag. Zij verhuren ruimte op hun computersystemen en zien er niet op toe wat de gebruiker ermee doet. "Vergelijk het met de verkoper van een pak papier", zegt de Winter. "Die weet ook niet wat er op geschreven of gedrukt wordt."

Nederlandse Datacentra zijn in trek bij criminelen en ook bij de Russen. Nederland heeft een goede naam als het gaat om betrouwbaar internet en een uitgebreid glasvezelnetwerk. Volgens de Winter zijn de opsporingsdiensten op het gebied van cybercriminaliteit in ons land daardoor ook goed getraind in het opsporen van online activiteiten die niet deugen.