omroep flevoland

Waterschap Zuiderzeeland heeft al langere tijd te maken met organisatorische problemen die de uitvoering van zijn taken in gevaar brengen. Uit interne documenten die in handen zijn van Omroep Flevoland, blijkt dat beleid verouderd is, medewerkers overbelast zijn en de organisatie kampt met een gebrek aan structuur en sturing. Medewerkers maken zich zorgen over de risico's en waarschuwen zelfs voor een mogelijk kantelpunt.

Een interne presentatie en het adviesrapport 'Beleidshuis & Beleidscyclus' zijn door een klokkenluider aan Omroep Flevoland verstrekt. "Oud beleid is wanbeleid, toch wordt de zoveelste manager weggewerkt terwijl onze adviezen en vergunningen rammelen waardoor wij de waterkwaliteit niet kunnen fixen", zo staat in een begeleidend briefje dat is ondertekend door een 'boze en bezorgde Zuiderzeelander'.

Het Waterschap Zuiderzeeland houdt letterlijk onze voeten droog. De organisatie onderhoudt de dijken en beheert de gemalen. Ook zorgen ze ervoor dat rioolwater weer schoon wordt en regelt de organisatie het waterpeil.

Waarschuwing voor juridische risico's
Een van de belangrijkste bevindingen uit het interne advies is dat 80 procent van de beleidsdocumenten bij het waterschap verouderd is. In sommige gevallen zijn stukken 'zeer sterk verouderd'. Dat geldt bijvoorbeeld voor regels rond waterveiligheid: vergunningvoorschriften en beleidsregels over dijken, beplanting en leidingen.

In het rapport wordt expliciet gewaarschuwd voor juridische en bestuurlijke risico's, onder meer omdat sommige regels ontbreken, foutief zijn vastgesteld of nooit zijn gepubliceerd op het verplichte platform Overheid.nl.

De onderzoeker constateert in de inleiding: "Dat er binnen het waterschap relatief weinig structuur en organisatie en governance aanwezig was." Kortweg gesteld was en is niet duidelijk 'wie waarvan is', zo staat er. Het advies kwam er nadat de leidinggevende van de afdeling Omgevingsbeleid, Advies en Regelgeving (OAR) alarm sloeg. Want bij die afdeling liep het water de medewerkers over de schoenen.

Overbelaste afdeling
In een interne presentatie uit december 2024 wordt geconcludeerd dat een deel van het werkpakket van de afdeling 'organisch en impliciet' is ontstaan, en inmiddels 'veel te groot' is geworden. Volgens een analyse zijn er voor het werk dat verricht moet worden in 2025 eigenlijk twee OAR-afdelingen nodig, waar er maar één is.

De personele situatie op die afdeling is al jaren instabiel. In vijf jaar tijd zijn er vier afdelingsmanagers geweest; een groot deel van het team wordt ad interim ingevuld. Ook taken, rollen en verantwoordelijkheden zijn niet helder. Een reorganisatie van de afdeling is in gang gezet, maar nog niet afgerond.

Geen incident, maar een structureel probleem
Hoewel in het rapport nergens gesproken wordt van ernstige calamiteiten of incidenten in het veld, is de analyse helder: het waterschap bestuurt deels op routine, mist actuele spelregels en laat zijn medewerkers werken in een omgeving zonder duidelijke richting. Of en hoe de organisatie daar verandering in gaat brengen, hangt af van keuzes die nog moeten worden gemaakt.

De onderzoeker adviseert om het zogenoemde 'Beleidshuis' van het waterschap fundamenteel te herzien. Dat betekent: beleidsdocumenten ordenen, verouderd beleid archiveren en ontbrekende stukken aanvullen. Ook moet het beleid regelmatig wordt geactualiseerd op basis van veranderende omstandigheden.

Waterschap voelt urgentie om achterstanden weg te werken
In een reactie laat het waterschap weten: "We willen benadrukken dat de primaire taken van het waterschap gewoon doorgaan. Wel zijn er achterstanden bij het actualiseren van het waterschapsbeleid. Daar zijn we al langer mee bezig. Daarom hebben we zelf opdracht gegeven voor een nadere analyse. Die analyse heeft geleid tot een intern adviesrapport. Het rapport bevestigt de urgentie om de achterstanden weg te werken."