omroep flevoland

De gemeenten Lelystad, Almere, Dronten, Urk en Noordoostpolder moeten bestuurlijk weer gaan samenwerken op het gebied van de jeugdzorg en hun meningsverschillen opzij zetten. De bescherming van kinderen moet voorop staan.

Dat stelt een commissie van drie deskundigen in een niet-bindend advies over de samenwerking tussen de gemeenten op het gebied van de jeugdzorg. De commissie is in mei aan de slag gegaan, nadat begin dit jaar een groot meningsverschil tussen Lelystad en de vier andere Flevolandse gemeenten naar buiten kwam over de samenwerking op het gebied van de jeugdzorg. De gemeenten (zonder Zeewolde) werken binnen een gemeenschappelijke regeling samen en kopen gezamenlijk zorg in bij aanbieders.

Eind vorig jaar weigerde Lelystad om een samenwerkingsovereenkomst te tekenen, omdat zij niet achter de aanpak kon staan die de andere gemeenten voorstonden. De vier andere gemeenten vonden juist dat Lelystad dwarslag. Dit voorjaar werd Lelystad tijdelijk buitengesloten van het samenwerkingsverband. De gemeenten deden een beroep op de geschillenregeling en vroegen een commissie van experts om advies. De commissie heeft met 14 betrokkenen gesproken en een literatuurstudie verricht.

Het tweede twistpunt betreft de koers over de samenwerking met partners bij een nieuwe aanpak van de jeugdzorg. De vier gemeenten vinden dat Lelystad te radicaal veranderingen wil en begrijpen niet dat de wethouder van de provinciehoofdstad niet met partners in de jeugdzorg samenwerkt. Dat het tussen jeugdzorgaanbieders en Lelystad tot twee rechtszaken is gekomen, heeft ook zijn weerslag gehad op de andere gemeenten.

Zo heeft een conflict tussen Lelystad en Veilig Thuis over geld vanaf eind 2023 de verhoudingen tussen de gemeenten onder druk gezet. De commissie constateert: "Bijna alle gesprekspartners hebben aangegeven dat zij op enig moment in de afgelopen periode ten onrechte verwijten hebben gekregen, zijn aangevallen, onheus bejegend of dat er vragen zijn gesteld bij hun professionele of persoonlijke integriteit." Uitlatingen in de media hebben dat gevoel versterkt.

De gemeenten moeten (met goede gespreksbegeleiding) om tafel, "zodat duidelijk is welke waarden voor alle gemeenten centraal staan bij het vormgeven van regionaal jeugdbeleid." Daarbij moeten zij zich houden aan de nieuwe wet over de jeugdzorg, waarvoor eerder dit jaar een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer is gestuurd.

De eerste aanbeveling is dat de bescherming van kinderen in elke gemeente voorop staat. Daarover is ook geen discussie bij de gemeenten. Lukt bescherming niet via de ouders, dan mag de overheid zich hiermee bemoeien. Lelystad moet een duidelijk aanspreekpunt organiseren, waar zorgen over de situatie van een kind of een crisissituatie kunnen worden neergelegd. De commissie vindt verder dat de gemeenten trots moeten zijn op hun lokale beleid.

"De gezamenlijke wens en noodzaak om goede jeugdzorg voor alle kinderen in Flevoland te organiseren, moet in alle gesprekken en samenwerking centraal blijven staan. Er is vertrouwen bij de leden van het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein dat dit kan lukken", schrijft de Almere namens de andere gemeenten in een brief aan de Almeerse gemeenteraad.