Archeologiestudenten kunnen turfschip uit negentiende eeuw opgraven in Almere

ALMERE • Di 17 februari 2026 | 6:35 • Dinsdag 17 februari 2026 | 6:35

Vijftien archeologiestudenten krijgen in augustus de kans om een scheepswrak uit de negentiende eeuw op te graven in de wijk Oosterwold in Almere. Het gaat om een vrachtschip met turf dat rond 1800 zonk op de vroegere Zuiderzee. De jongeren kunnen het wrak onderzoeken tijdens het project Veldschool Scheepsarcheologie Flevoland.

De Veldschool is een initiatief van Museum Batavialand en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). Archeologiestudenten kunnen sinds 2022 meedoen aan dit project. De afgelopen jaren werd onderzoek gedaan naar een waterschip uit de zestiende eeuw in Zeewolde. Dit project werd vorig jaar afgerond.

Nu vindt het onderzoek plaats in Oosterwold omdat de geschiedenis van het turfschip vrij onbekend is. "Het wrak dateert uit 1800 en dat is een tijd waarover we nog niet zoveel weten", zegt projectleider en maritiem archeoloog Wouter Waldus van RCE. "De turfvaart over de Zuiderzee is een groot verhaal. Groter dan we misschien wel denken."

Schip kwam mogelijk uit noorden
Turf was eigenlijk de energiebron van die tijd, zegt Waldus. "Dat is een vrij onbekend verhaal. Energie staat centraal in de moderne samenleving, in die tijd was turf de bron. Bij bijna ieder proces stond dat aan het begin." Het schip verging maar op basis van eerder onderzoek vermoedt de projectleider dat de bemanning het overleefde. "Meestal vind je geen skeletten aan boord. De Zuiderzee was vier of vijf meter diep, je kon je aan een mast vasthouden of ze hadden een 'bijbootje'."

Volgens Waldus kwamen de meeste schepen uit Friesland, Groningen of Drenthe. "En die schippers woonden in Overijsselse havenplaatsen zoals Zwartsluis en Blokzijl."

Beter onderzoek door drogere grond
Het wrak in Oosterwold ligt aan de Oeverwalweg en werd in 1980 al een keer onderzocht. Dat onderzoek was kleinschalig en het schip is vervolgens afgedekt, zegt Waldus. Hij vermoedt dat het hout inmiddels wel tot vezels is vergaan.

"We gaan beter in kaart brengen wat daar ligt. Wat ook meespeelt, is dat het ligt in een gebied dat heel nat was toen het wrak gevonden werd. Nu zal het droog zijn." Het doel is om de leefruimte, het type bewoning en de sociale status van de bemanning in kaart brengen.

Daarnaast wil Waldus het verhaal achter het schip een plek gaan geven in Oosterwold. Hij noemt dit 'community-archeologie'. "Actief contact zoeken met bewoners en het wrak na bevindingen binnen de Oosterwold-gemeenschap een goede plek geven."

Als het schip na 1800 blijkt te zijn vergaan, dan is het ook mogelijk om archiefonderzoek, via kranten, te doen. "Om te kijken naar een melding."

'Klein aantal wrakken is interessant'
In totaal werden 450 scheepswrakken gevonden in Flevoland waarvan er 73 bewaard zijn gebleven. Toch is maar een handjevol wrakken zoals het turfschip in Oosterwold onderzoekswaardig, stelt Waldus.

"De helft is niet te bereiken: die is beschermd en ingepakt in folie of ligt op plekken waar je niet bij kunt. Van een ander deel is de locatie niet goed bekend en een deel is niet interessant." Bij plekken waar een wrak werd gevonden, staat een zogenoemde 'wrakkenpaal'.

De Veldschool is van 4 tot en met 28 augustus. Studenten kunnen zich deze maand nog aanmelden voor deelname. Inmiddels zijn er zeven aanmeldingen binnen, meldt Waldus. Het publiek is op 22 augustus welkom op een open dag.

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!