omroep flevoland

Het is nog vroeg als een klein werkbootje het Gelderse Diep in Lelystad opvaart. Medewerkers van HEBO Maritiemservice uit Zwartsluis gaan zes verwaarloosde bootjes uit het water halen.

Sommige boten zijn half gezonken, andere vaartuigen zijn volgelopen met regenwater. De zes schepen hebben geen zichtbare eigenaar.

"Als we hier aankomen, weten we nooit wat we aantreffen", zegt berger Corstiaan Troost, terwijl op de achtergrond een boot langzaam wordt leeggepompt. "De ene drijft nog en is zo leeg. De andere ligt helemaal onder water. Dan moet je improviseren."

Stickers en een laatste kans
Eind januari plakte de gemeente Lelystad stickers op tien verwaarloosde vaartuigen in het Gelderse Diep. De boodschap: knap de boot op of haal ’m weg, anders doet de gemeente het.

Volgens de gemeente hebben drie eigenaren hun boot opgeknapt na die waarschuwing. Zeven vaartuigen bleven achter. Voor zover bekend zijn er geen boten verplaatst.

Tot die tijd wordt gefaseerd opgetreden tegen bootwrakken en ernstig verwaarloosde vaartuigen.

Takelen zonder kraan
Langs het Gelderse Diep mogen geen grote hijskranen of vrachtwagens worden neergezet. Dus gebeurt het werk op het water. De bootjes worden leeggepompt, losgemaakt en naar een kade aan de Houtribweg gesleept. Daar worden de wrakken later met een kraan uit het water getakeld.

"Deze lag nog vast aan een boom, dat was geluk", vertelt Troost over het eerste wrak van de dag. "Die konden we zo omhoog takelen. Maar soms zit er nog een touwtje vast of ligt hij echt vastgezogen in de modder. Dan moet je dreggen of zelfs duikers inzetten."

De geborgen bootjes gaan naar een verwerker in Almere. Veel valt er niet meer te redden. "Soms denk je: zonde", zegt Troost. "Maar meestal is het echt op. Anders laat je je boot niet zo achter."

Jarenlange ergernis
Verwaarloosde bootjes zijn al jaren een terugkerend probleem in Lelystad. In 2019 lagen er in het Gelderse Diep zelfs rond de honderd. Vorig jaar telde de gemeente zo’n zeventig boten in slechte staat verspreid over de stad.

Volgens de gemeente ontsieren de boten het stadsbeeld en trekken de wrakken soms vandalisme aan. Met de winterstop en het actief verwijderen van verwaarloosde vaartuigen hoopt de gemeente het probleem structureel aan te pakken. Na de eerste handhavingsperiode volgt een evaluatie.

Een registratiesysteem, zoals onlangs in Almere is ingevoerd, ziet Lelystad vooralsnog niet zitten. Volgens de gemeente zorgt de winterstop voor een oplossing zonder jaarlijkse administratieve lasten.

Improviseren op het water
Terwijl de tweede boot langzaam omhoog komt, druipend van het water en begroeid met algen, kijkt Troost tevreden toe. "Het mooie van dit werk is dat je niet weet wat je tegenkomt. Je moet ter plekke bedenken hoe je het oplost. Meestal komt het goed."

Aan het einde van de dag liggen er zes wrakken minder in het Gelderse Diep. Of daarmee het probleem definitief wordt opgelost, moet de komende jaren blijken.