omroep flevoland

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het kabinet onderzoekt of Nederland uitgebreid kan worden met nieuw land, onder meer in het Markermeer en langs de Noordzeekust. De bedoeling is dat daar uiteindelijk woningen kunnen komen voor zo’n 125.000 mensen, om het groeiende ruimtegebrek te verlichten.

De oproep komt voort uit twee moties van ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis, die steun kregen van onder meer VVD en D66. De voorstellen vragen om een onafhankelijk onderzoek naar de haalbaarheid van landaanwinning en de manier waarop dat vorm kan krijgen.

"Als één land dat zou moeten kunnen, is het Nederland met z'n waterbouwkundige geschiedenis en zijn waterbouwers", zegt Grinwis. "Alleen we doen het de laatste jaren niet meer."

Onderzoek naar mogelijkheden
Grinwis is al een aantal jaar bezig met het thema: groter denken dan we nu durven doen. "Ik zie dat we een beetje in Nederland, en zeker in politiek Den Haag, ons een beetje terugtrekken achter de dijken", vertelt hij. "En dan zie je eigenlijk dat we enorm veel opgaven en ambities hebben, maar dat we eigenlijk dat allemaal moeten inpassen in een heel klein drukbezet landje."

Volgens hem wordt er niet meer gesproken over zaken als inpolderen en landaanwinning, zoals vroeger gebeurde. "Terwijl Cornelis Lely, degene die eigenlijk de aartsvader van de Flevopolders en de Noordoostpolder is, altijd zei: een land dat leeft, bouwt aan zijn toekomst. Eigenlijk in die geest heb ik een paar moties ingediend."

Eén daarvan gaat dus over de mogelijkheid inbouwen om een nieuwe stad aan te kunnen leggen in het Markermeer. Volgens woordvoerder Pieter Hoogstraten is het aannemen van die moties een belangrijke stap, maar begint het echte werk nu pas.

"De vraag is nu: hoe krijgen we het ook daadwerkelijk voor elkaar?'', zegt hij. ''Wij willen dat het kabinet eerst een onafhankelijk onderzoek uitvoert naar hoe dit plan uitgewerkt kan worden, inclusief de mogelijke gevolgen voor natuurgebieden zoals de Marker Wadden.''

Druk op de ruimte
Nederland kampt al langer met een tekort aan ruimte. De vraag naar woningen, bedrijventerreinen en energievoorzieningen groeit, terwijl bijna alle beschikbare grond al een bestemming heeft.

Nieuwe plannen leiden daardoor vaak tot discussies, bijvoorbeeld als natuur of landbouwgrond moet wijken. Dat maakt besluitvorming ingewikkeld en zorgt regelmatig voor vertraging.

Maar daarnaast kan er niet zomaar gebouwd worden in het Markermeer. Dat is namelijk een beschermd Natura-2000-gebied. Grinwis ziet wel mogelijkheden. Het gebied is ooit aangelegd met het idee dat er nog een derde polder zou komen. Daarom is ook de Houtribdijk aangelegd.

Door die dijk is volgens Grinwis de waterkwaliteit in het Markermeer de afgelopen jaren achteruitgegaan. Om dat te stoppen, werden de Marker Wadden aangelegd. Volgens Grinwis heeft dat de afgelopen jaren geholpen en is de achteruitgang tot stilstand gekomen. "Dus mijn stelling is dat we ons niet moeten laten weerhouden door het feit dat het Markermeer een Natura-2000-gebied is, maar dat we dit gebied én kunnen benutten voor zoiets als een stedelijke ontwikkeling én om de Marker Wadden uit te breiden, zodat de kwaliteit van het gebied als geheel omhoog gaat."

Volgens hem gaat het niet om de aanleg van een daadwerkelijk nieuwe polder. Volgens hem gaat het slechts om een klein deel van het hele watergebied.

Blik op Flevoland en Randstad
Een deel van de plannen richt zich op het gebied rond Amsterdam en Almere, waar de woningdruk hoog is. Land opspuiten in of rond het Markermeer wordt daarbij genoemd als mogelijke optie.

En als er dan een nieuwe stad kan komen, moet ook de IJmeerverbinding mogelijk zijn, vindt Grinwis. Dat is een verbinding tussen Amsterdam en Almere over het IJmeer. "Sterker: dat is een randvoorwaarde", zegt Grinwis. "Als je geen IJmeerverbinding bouwt, kun je ook geen stad in het Markermeer of IJmeer gaan ontwikkelen."

Geen vaste termijn
Wanneer het onderzoek begint, is nog niet duidelijk. De moties zijn niet gekoppeld aan een harde deadline, maar volgens de indieners moet het kabinet er wel snel mee aan de slag. Grinwis verwacht eind dit jaar meer te horen over de mogelijkheden.

Voordat er daadwerkelijk een stad aangelegd kan worden in het water, ben je volgens Grinwis jaren verder. "Dan heb je het echt over een tijdspanne van 20 tot 30 jaar voordat er daadwerkelijk een stad ligt. We hebben eerst Almere Pampus te ontwikkelen en daar moeten eerst 25.000 tot 35.000 woningen gebouwd worden, en daar kunnen dus heel veel mensen op kortere termijn een huis vinden in deze tijden van woningnood."