omroep flevoland

Op een smalle zeilboot, ergens op het water bij het Hollandse Hout, woont Wilrich Oostburg samen met zijn vrouw. Wat ooit bedoeld was als tijdelijke oplossing, is inmiddels hun dagelijks leven geworden. Binnen een paar vierkante meter, tussen natte vloeren, tassen, blikken soep en een gaspitje, probeert het stel een bestaan op te bouwen.

De boot is krap. Zo klein zelfs dat je je nauwelijks kunt bewegen zonder elkaar in de weg te zitten. Overal staat of ligt iets, spullen opgeslagen in een ruimte die daar eigenlijk niet voor gemaakt is. Buiten is er water, binnen is er nauwelijks plek om te ademen.

Wilrich en zijn vrouw kwamen hier terecht nadat hun woonzekerheid was weggevallen. Zijn vrouw was te oud geworden voor jeugdzorg en kon nergens terecht. "Toen zijn we samen dakloos geworden", vertelt hij. Eerst sliepen ze in het bos, daarna maanden op een camping. Toen die dichtging voor de winter, kochten ze met geleend geld een boot.

Het echtpaar heeft van de provincie toestemming gekregen om langer op de ligplaats te blijven dan de gebruikelijke 72 uur. Deze uitzondering is gemaakt vanwege hun persoonlijke situatie en het gebrek aan alternatieve woonruimte.

Leven op een paar vierkante meter
Op de boot draait alles om aanpassen. De ruimte is zo klein dat alledaagse handelingen in elkaar overvloeien. Koffie zetten gebeurt op een gaspitje, water komt uit een filter en elke beweging vraagt overleg.

Wilrich laat zien hoe het werkt. "Het is heel intiem", zegt hij, terwijl hij een kan water op het vuur zet. "We kunnen heel goed samen zijn. Maar je zit wel constant op elkaars lip."

Losgemaakte lijnen en onveiligheid
Tijdens het gesprek wordt duidelijk dat het leven op het water niet alleen klein is, maar ook kwetsbaar. Wilrich vertelt dat de boot meerdere keren doelwit is geweest van vandalisme. Hij laat zien waar de trossen waar de zeilboot mee aan de kade ligt, zijn losgemaakt.

Het zorgt ervoor dat het echtpaar voortdurend alert moet zijn. Niet alleen overdag, maar ook ’s nachts. "Als je een geluid hoort, ben je meteen wakker. Wat is dat?" De boot kan niet zomaar onbeheerd worden achtergelaten. "We kunnen niet meer samen weg", zegt Wilrich. "Eén van ons blijft altijd hier."

Leven met oordeel van buitenaf
Wat hem misschien nog het meest raakt, is hoe er van buitenaf naar hen wordt gekeken. Mensen die langsvaren of -lopen kijken soms of maken aannames. Sommigen melden overlast zonder het verhaal te kennen. "Het voelt alsof je niet meetelt", zegt Wilrich. "Alsof je bijdrage aan de maatschappij niet gezien wordt."

Hij en zijn vrouw hebben allebei werk en proberen zoveel mogelijk normaal te leven. Toch worden ze volgens hem vaak gezien als buitenstaanders. "Er wordt snel gedacht: afval, overlast, problemen. Maar niemand komt eerst praten."

Economisch dakloos
Wilrich en zijn vrouw vallen onder wat steeds vaker "economisch daklozen" wordt genoemd: mensen zonder vaste woning, maar vaak mét werk of inkomen. Een groep waarvan de exacte omvang in Nederland niet duidelijk is, maar die volgens hulporganisaties groeit.

Deze mensen slapen niet per se op straat, maar bewegen van tijdelijke plek naar tijdelijke plek: bij vrienden, op campings, of zoals hier, op een boot. "Het enige verschil met anderen is dat wij geen woning hebben", zegt Wilrich.

Wat Wilrich vooral wil meegeven, is dat het verhaal achter zijn situatie niet in één beeld te vangen is. "Probeer mensen te begrijpen", zegt hij. "Maak een praatje. Oordeel niet te snel, want je kent iemands verhaal niet."