omroep flevoland

Het fietspad langs het Gelderse Diep in Lelystad moet met voorrang "actieve" straatverlichting krijgen om de sociale veiligheid te verbeteren. Een goede oplossing laat veel te lang op zich wachten.

Een meerderheid van de gemeenteraad heeft hiervoor een motie gesteund van Mooi Lelystad, Forum voor Democratie, PVV en VVD. PRO, CDA, InwonersPartij en Leefbaar Lelystad sloten zich bij de oproep aan.

De motie werd ingediend tijdens een debat over openbare verlichting. Het college deed voorstellen om de straatverlichting zuiniger en efficiënter te maken. Ook wilde het college nagaan of het wenselijk is dat sommige plekken bewust donker blijven om zogeheten "lichtvervuiling" voor mens en dier tegen te gaan.

Veel te lang
Het plan riep in de raad veel discussie op. De raad nam in november vorig jaar een motie aan, die opriep om de veiligheid op fietspaden voor vrouwen te verbeteren. Dit naar aanleiding van de moord op de 17-jarige Lisa bij Duivendrecht. Het college zegt nog bezig te zijn met de uitwerking van de motie in een concreet voorstel, maar wilde nu alvast enkele kaders voor openbare verlichting vaststellen.

Bij het Gelderse Diep duurt dat volgens Mooi Lelystad allemaal veel te lang. Het donkere fietspad langs de Boswijk en Landerijen staat al sinds juni 2023 geregeld op de politieke agenda, zei fractievoorzitter Roel Velstra.

De gemeente plaatste vorig jaar ledverlichting met zonnepaneeltjes en accu's in het wegdek, maar onverlaten hebben veel van de ledlampjes weggehaald. Daardoor is het fietspad niet goed te zien en daarmee ook verkeerstechnisch onveilig, voegde Forum er aan toe.

"Wij vinden dat het Gelderse Diep nu prioriteit heeft", aldus Velstra. De aangenomen motie draagt het college op om uiterlijk 1 juli volgend jaar te zorgen dat het fietspad goed is verlicht. Wethouder Sanne de Wilde kon zich niet op een datum vastleggen, maar beloofde met een voorstel te komen met de "beste acties" om de veiligheid te verbeteren.

De SP kreeg de raad mee met een voorstel dat het college nadrukkelijk vroeg om verlichting uit te voeren met bewegingssensoren. Dan gaan de lampen langs een fietspad tijdig aan als er een fietser of wandelaar nadert, maar zijn ze uit als er niemand is. Dat bespaart stroom, vermindert lichtvervuiling en vergroot de veiligheid.

Schijnveiligheid
Maar wanneer is er sprake van veiligheid of schijnveiligheid? Meer openbare verlichting op plekken waar weinig sociale controle van anderen is (zoals langs het Gelderse Diep), creëert misschien een gevoel van veiligheid, maar is dan eigenlijk schijnveiligheid.

Iemand met kwade bedoelingen ziet een slachtoffer dan letterlijk in het volle licht aankomen. Dan lijkt het veilig, terwijl verlichting dan juist onveiligheid bevordert, aldus de Partij voor de Dieren. Wethouder Sanne de Wilde beaamde dat betere verlichting dan averechts kan werken.

"Als schijnveiligheid bestaat, is er ook zoiets als schijnonveiligheid. Als de onderbouwing van die onveiligheid niet voldoende is, dan heeft de winst van het je veiliger voelen op straat wat ons betreft prioriteit", zei Pieter Frankema (ChristenUnie).

De ChristenUnie wilde dat het college heel goed onderbouwt, als ergens geen verlichting wordt geplaatst omdat die de veiligheid nauwelijks helpt. Later paste de partij het voorstel iets aan door daarbij ook te kijken naar hoe mensen op een plek de veiligheid ervaren. Ook dat voorstel kon op een meerderheid rekenen.

Omroep Flevoland

Donkerte
De VVD kreeg voldoende medestanders voor een voorstel om af te zien van een onderzoek, dat juist moest nagaan of meer plekken donker kunnen worden gelaten.

Dieren hebben daar baat bij, zei de PvdD, omdat hun nachtrust dan niet wordt verstoord. Maar Eelco Schrijver (VVD) zei toch liever te luisteren naar vrouwen, die aangeven dat ze niet van onverlichte fietspaden gebruikmaken vanwege een gevoel van onveiligheid.

De PVV mengde zich tijdens het debat niet in de discussie. Pas aan het einde zei de partij achter de voorstellen voor betere verlichting te staan, "maar de echte oplossing voor meer veiligheid is natuurlijk een asielstop in combinatie met remigratie", aldus Scarlett Zegstroo. Dat wekte verbijstering bij PRO, die de PVV "racistische opmerkingen" verweet. Zergstroo antwoordde vinnig dat "wij over onze eigen antwoorden gaan."