omroep flevoland

Als je door de Noordoostpolder rijdt, kun je ze niet missen: schokbetonschuren. De schuren waren ontworpen om met simpele materialen snel te kunnen bouwen. Met hun van oudsher rode pannendaken en groene deuren zijn ze kenmerkend voor de Noordoostpolder. Maar dat beeld is aan het veranderen.

Het Rijksvastgoedbedrijf knapt de schuren die het in eigendom heeft op. Maar ze worden niet in originele staat hersteld. In totaal gaat het om zo'n 140 boerderijen en schuren die worden verpacht aan boeren. Daarvan zijn er inmiddels 90 opgeknapt.

Golfplaten vervangen de rode pannen
De rode pannendaken van de schokbetonschuren worden vervangen door golfplaten. Daar is voor gekozen, omdat dit goedkoper en praktischer is. Het nieuwe materiaal isoleert goed en is makkelijker te leggen.

Gerenoveerde schokbetonschuur

Ander beeld Noordoostpolder
Boer Moens is blij met de renovatie. Zijn schuur heeft nu grijze golfplaten en deuren. Hierdoor is zijn schuur er wel anders uit gaan zien. Erfgoedvereniging Heemschut vindt het zonde dat de rode dakpannen uit het polderlandschap verdwijnen.

'Niet praktisch en duurder'
Maar Moens snapt de afweging wel: "De rode dakpannen horen wel bij de schuren, maar praktisch is het niet. Er is meer onderhoud nodig en het is duurder," vertelt Moens.

Dak van golfplaat

Boerenbedrijven worden door schaalvergroting steeds groter. En dat geldt ook voor de machines die boeren gebruiken. Schokbetonschuren voldoen eigenlijk niet meer helemaal: ze worden te klein.

Het Rijksvastgoedbedrijf kijkt praktisch naar deze ontwikkeling. Als de schuren echt niet meer voldoen, dan stopt het. Op dat moment moeten we afscheid nemen van de schuren en er waarschijnlijk nieuwe neerzetten.

De naam Schokbetonschuur komt van het gebruikte beton en de manier waarop dit gemaakt werd. Zo’n honderd jaar geleden ontdekte de Zuid-Hollandse ondernemer Gerrit Lieve dat beton sneller uithardde en steviger werd als je het tijdens het drogen heen en weer schudde.

Dankzij deze ontdekking was het mogelijk om in een fabriek sneller dan voorheen kant en klare betonnen bouwdelen te maken. Dit kwam goed van pas in de Noordoostpolder, waar in de jaren na de oorlog veel boerderijen moesten worden gebouwd.

Wanden en andere onderdelen voor de schuren van die boerderijen werden vanaf 1949 op grote schaal gemaakt in een fabriek van Schokbeton in Kampen en daarna naar de polder gebracht.