omroep flevoland

"Ik laat mijn kind niet buitenspelen als de stank er hangt. Dan gaan we naar binnen en doen ramen, deuren en ventilatieroosters dicht", vertelt Isabel Cohen. Ze woont in de wijk Buitenhof in Lelystad en is één van de mensen die last heeft van de asfaltfabriek in de stad.

Het aantal klachten over stankoverlast van de asfaltcentrale Van der Lee is dit jaar hoger dan ooit. Dat is opvallend, want mensen in omliggende wijken én een milieuorganisatie voeren al meer dan tien jaar strijd tegen de giftige uitstoot van de fabriek op bedrijventerrein Oostervaart.

Het is aan de centrale zelf om aan te tonen dat de stoffen die uit de schoorsteen komen niet té schadelijk zijn voor de gezondheid. Maar dat gebeurde niet goed genoeg.

Precies twee jaar geleden tikte de rechter de provincie, die toezicht moet houden, daarom op de vingers: er moest écht worden opgetreden, iets wat jarenlang niet gebeurde. Dit leek een kantelpunt te zijn. Toch is er nog weinig veranderd.

Teerachtige stank
De centrale produceert al tientallen jaren asfalt voor de wegenbouw. Vooral in woonwijken zoals Buitenhof en De Landerijen melden bewoners structureel overlast. Ze ruiken geregeld een bittere, teerachtige stank, die zich op warme dagen door de straten verspreidt en binnendringt in huizen en tuinen.

"Je ruikt het zeker één keer per week, maar meestal vaker. Ik ben bezorgd over wat het met onze gezondheid doet. Ik heb last van mijn ogen krijg er hoofdpijn van. Aan het eind van de dag ben ik misselijk of ik heb bijvoorbeeld geïrriteerde luchtwegen", zegt Cohen.

Centrale met in de achtergrond de wijk Buitenhof

Kankerverwekkend
De oorzaak van de zorgen van de mensen is niet onschuldig. In de uitstoot van de centrale worden regelmatig polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) gemeten. Dit zijn stoffen die in hoge concentraties kankerverwekkend kunnen zijn. In sommige metingen zouden de waarden tot twintig keer hoger zijn geweest dan toegestaan.

De OFGV zegt elke melding te onderzoeken en handhavend op te treden waar nodig, maar omwonenden vinden dat de reactie traag en onvoldoende is.

De provincie wijst erop dat de centrale onder strenge vergunningen valt en dat overtredingen worden aangepakt, maar zij benadrukt tegelijkertijd dat het bedrijf tijd krijgt om aanpassingen door te voeren. Dat geduld zorgt bij omwonenden juist voor frustratie.

De Buitenhof

Overlast blijft
Inmiddels overweegt de provincie nieuwe dwangsommen op te leggen, die kunnen oplopen tot 100.000 euro, al is nog onduidelijk of en wanneer die daadwerkelijk worden opgelegd. Ondertussen blijft de overlast voor omwonenden.

"Het is gewoon niet ok", besluit Cohen. "Ik ben blij dat hier bewoners blijven strijden voor onze zaak, ik hoop dat het opgelost wordt."

Reactie asfaltcentrale
Een woordvoerder van de centrale laat ons het volgende weten naar aanleiding van het grote aantal klachten: "Het is heel lastig om in te gaan op een individuele situatie. Dat betekent niet dat we klachten niet serieus nemen. Daarom zijn wij in gesprek met de Omgevingsdienst en omwonenden.

Onze asfaltcentrale in Lelystad is al tientallen jaren in bedrijf. In deze tijd hebben we meerdere moderniseringen doorgevoerd. Deze investeringen hebben we gedaan om de kwaliteit van ons asfalt te verbeteren, maar ook om op duurzamere wijze asfalt te produceren en om te voldoen aan veranderende richtlijnen.

Regelmatig laten wij de uitstoot van onze asfaltcentrale door een onafhankelijke meetinstantie controleren. Daarmee voldoen wij aan de geldende regelgeving. Afhankelijk van de windrichting kan het voor omwonenden te ruiken zijn dat er asfalt geproduceerd wordt. We begrijpen dat hierover bezorgdheid is bij een aantal omwonenden.

We zijn niet alleen in gesprek met omwonenden en de Omgevingsdienst, maar we willen ook naar een concrete oplossing toewerken om de bezorgdheid bij omwonenden weg te nemen. Dit proces is helaas geen druk op de knop, maar zit complexer in elkaar. Daarom kunnen wij nu nog niet ingaan op de details en technische aspecten."