omroep flevoland

Er zijn stevige meningsverschillen geweest en harde woorden gevallen, maar de wethouders jeugdzorg van Lelystad, Almere, Dronten, Urk en Noordoostpolder kunnen weer met elkaar door één deur. Met vooral een gezamenlijke opdracht: "We willen het goed doen voor onze jongeren."

Die conclusie trok de Lelystadse wethouder Annemieke Messelink-Dijkstra dinsdagavond in een commissievergadering. Daar werd over het advies van een commissie van deskundigen gesproken, die het geschil tussen de vijf gemeenten heeft onderzocht en aanbevelingen gedaan.

In januari bleek dat Lelystad een samenwerkingsovereenkomst met de partnergemeenten (Zeewolde werkt samen met de Veluwe) over de jeugdzorg in december 2024 niet had willen tekenen. De vijf gemeenten werken al jaren samen en kopen gezamenlijk zorg in bij aanbieders. Ze wilden hun afspraken opnieuw vastleggen met het oog op een aangepaste gemeenschappelijke regeling en nieuwe wet, die 2027 ingaan. Lelystad wilde haar eigen visie kunnen uitvoeren over hoe gezinnen en kinderen het beste geholpen moeten worden en zich niet binden aan wat andere gemeenten belangrijk vonden.

Uitspraken in vergaderingen van de wethouders, in de verschillende gemeenteraden en in de media hierover hebben de kwestie begin dit jaar op scherp gezet en het wantrouwen aangejaagd. "Het beeld van Lelystad is hierbij geschaad, dat is jammer", aldus wethouder Messelink-Dijkstra.

De commissie van drie deskundigen sprak vanaf mei met alle betrokkenen en concludeerde dat de vijf gemeenten eigenlijk helemaal niet zoveel anders over de jeugdzorg denken. "We hebben allemaal het belang van het kind voor ogen", aldus de Lelystadse wethouder. "Ik ben blij dat de commissie met iedereen heeft gesproken en dat we ten diepste niet veel verschillen. Elke gemeente heeft recht om zijn visie op de jeugdzorg in te vullen. Dat je verschillen zult houden die je niet per se hoeft te overbruggen, is ook goed."

Goede sfeer
Volgens Messelink hebben de wethouders al weer twee keer met elkaar vergaderd en is dat in een rustige en goede sfeer verlopen. "Dat er andere mensen aan tafel zitten maakt ook uit." Daarmee verwees ze naar de wisseling bij de gemeente Almere, waar de samenwerking met de vorige wethouder Froukje de Jonge niet goed verliep.

De gemeenten werken nu aan een intentieverklaring, in feite een nieuwe versie van de samenwerkingsovereenkomst die Lelystad vorig jaar december niet wilde ondertekenen. Messelink-Dijkstra denkt dat het moet lukken om de handtekeningen nog dit jaar te zetten, maar dat ligt ook aan de vier andere gemeenten.

De overeenkomst bevat afspraken hoe de gemeenten vanaf 2027 gaan samenwerken, zoals een nieuwe wet dat voorschrijft. Onderdeel is dat gemeenten zorg bij regionale zorgaanbieders moeten inkopen. De voorbereidingen zijn hiervoor al begonnen.

"Streep eronder en werken aan de toekomst"

Lucht geklaard
De Lelystadse gemeenteraad was blij dat de lucht tussen de gemeenten is geklaard. "Streep eronder en werken aan de toekomst", zei D66, wat de ChristenUnie (de partij van Messelink) beaamde. De wethouder bevestigde later dat de streep eronder ook echt is gezet.

Al vond de VVD de omschrijving "werkzame samenwerking" in het rapport van de commissie wel wat zuinigjes, maar volgens de wethouder is er over en weer een oprecht vertrouwen.

Bij al dat gepraat zijn alle gemeenten het er ten stelligste over eens dat goede zorg aan het kind en gezin voorop moet staan. Waarbij Lelystad de verantwoordelijkheid van de ouder zwaar laat meewegen. GroenLinks twijfelde of Lelystad bij andere gemeenten wel ruimte krijgt voor die aanpak. Ja, stelde de wethouder, ook andere gemeenten staan daarachter. Maar als het ouders niet lukt om de problemen zelf aan te pakken en als het kind daaronder lijdt, dan is er altijd nog de weg naar hulp via de jeugdbescherming en de rechter.

Mooi Lelystad mist de concrete betrokkenheid van de gemeenteraad bij hoe de aanbevelingen van de commissie over een betere samenwerking in actie worden vertaald. Raadslid Marianne van de Watering kondigde een motie aan, waarin het college van burgemeester en wethouders wordt opgeroepen de raad binnen drie maanden een plan van aanpak voor te leggen, inclusief een nieuwe visie op de regionale samenwerking met inbreng van zorgprofessionals. De motie komt 18 november aan de orde.

Over die motie willen andere fracties nog even nadenken. Wel is alvast het idee geopperd dat de gemeenteraden van de vijf gemeenten nauwer contact met elkaar houden over de jeugdzorg. Leefbaar Lelystad sprak ooit over een klankbordgroep. Wethouder Messelink vindt dat een goed idee.