omroep flevoland

De gemeente Urk heeft een herinnering gemaakt aan de luchtwachttoren die tijdens de Koude Oorlog jarenlang in het dorp stond opgesteld. Vanaf de toren werd het luchtruim afgespeurd op vliegtuigen uit de Sovjet-Unie die onder radarhoogte boven Nederland zouden kunnen vliegen.

Urk heeft het fundament opnieuw vormgegeven met sierbestrating, precies op de locatie van de oude toren. Later dit jaar volgt ook nog het plaatsen van een informatiepaneel, een initiatief van het Cultuur Historisch Centrum Noordoostpolder en Stichting Canon De Noordoostpolder.

Torens heten Karel 1, 2 en 3
In het noorden van Flevoland stonden in de jaren vijftig en zestig drie uitkijktorens. Op Urk stond de Karel 1 bij het Kerkje aan de Zee, de Karel 2 stond in het Emmelerbos in Emmeloord en de Karel 3 in het Enserbos in Ens. De torens werden van prefab schokbeton gemaakt en waren ongeveer veertien meter hoog.

De toren rechtsachter het Kerkje aan de Zee

De torens werden bemand door parttime militairen die in de omgeving van de toren woonden. De vliegtuigspotters werden opgeleid om vliegtuigen, zowel de eigen als de vijandelijke, te herkennen aan silhouet en motorgeluid.

De Urker vrijwilligers bovenop de toren

Met name vliegtuigen die onder de negenhonderd meter vlogen waren in die tijd niet op de radar te zien. Deze moesten dus door mensen op de grond worden waargenomen. Door heel Nederland was een netwerk van luchtwachttorens opgetuigd. Midden jaren zestig werden de meeste torens weer afgebroken na de komst van straaljagers en geavanceerde radar.

Toren bij Ramspol was geen luchtwachttoren
Jarenlang werd gedacht dat de toren bij de Ramspolbrug ook een luchtwachttoren was. Maar uit onderzoek in 2013 is gebleken dat het om een normale uitkijktoren gaat. Deze was gebouwd om uit te kunnen kijken over het nieuwe land. De uitkijktoren kreeg wel dezelfde stijl als de luchtwachttorens van toen.