Vernietigend jeugdzorgrapport Lelystad boven water: 'Directeur JEL moet weg'

LELYSTAD • Wo 25 juni 2025 | 21:13 • Woensdag 25 juni 2025 | 21:13

Een kritisch rapport over de jeugdzorg in Lelystad, waarvan de gemeente in het verleden besloot het niet te publiceren, ligt alsnog op straat. Een van de opvallendste conclusies in het rapport: er wordt geadviseerd de directeur van de organisatie Jeugd Lelystad (JEL) te vervangen.

Het rapport is het resultaat van een onderzoek rondom de samenwerking tussen de gemeente Lelystad en jeugdzorgaanbieders in 2023. Er kwamen in die periode al veel signalen binnen dat het niet goed liep tussen jeugdzorgaanbieders enerzijds en JEL en de gemeente anderzijds. Daarom werd een onderzoek gestart.

Sinds de start van Jeugd Lelystad in 2021 is Tanja Boeije de directeur-bestuurder, eerst als interim, later als vaste directeur.

Kwaliteit
Toen het college van burgemeester en wethouders het resultaat in handen kreeg, verdween het rapport in een la. Verantwoordelijk wethouder Messelink-Dijkstra liet eerder samen met directeur van JEL Tanja Boeije weten dat: "de kwaliteit en methodologie niet voldeed aan de eisen die wij daaraan stellen".

Een soortgelijke reactie wordt nu opnieuw gegeven, de volledige reactie is te vinden onderaan dit bericht. Op specifieke vragen werd niet ingegaan. Verschillende betrokken partijen die Omroep Flevoland heeft gesproken stellen echter dat het rapport niet is gepubliceerd omdat de uitkomsten de gemeente niet bevielen.

Jeugd Lelystad is in 2021 opgericht om jeugdhulp efficiënter in te richten en om strakker op de financiën te zitten. Er ging namelijk veel te veel geld naar jeugdzorg en de gemeente moest bezuinigen. Iedereen die nu jeugdhulp nodig heeft, moet via JEL een beschikking aanvragen, waarmee de hulp wordt vergoed.

In de brievenbus
Ondertussen lopen er twee rechtszaken rondom jeugdzorg en geven raadsleden onder meer tijdens raadsvergaderingen aan dat ze signalen krijgen van medewerkers in de jeugdzorg dat het zo niet langer gaat. Bij Omroep Flevoland hebben zich de afgelopen weken verschillende ouders gemeld die aangeven dat hun kinderen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Na onze recente berichtgeving rondom het rapport dat verdween in een la, ontving Omroep Flevoland veel reacties. Kort na de publicatie zat het document in de brievenbus van de omroep. Wie het heeft opgestuurd, is niet duidelijk. De omroep heeft kunnen vaststellen dat het rapport echt is.

Verbetervoorstellen
In het document valt te lezen dat de gemeente de onderzoekers heeft gevraagd om een analyse te maken van de samenwerking door middel van een kortdurend en snel onderzoek. Dat zou inzicht, overzicht en uitzicht moeten bieden in deze situatie. Op basis daarvan zijn er verbetervoorstellen geformuleerd.

In de onderzoeksaanpak staat dat er is gekozen voor een kwalitatief onderzoek in de vorm van het afnemen van interviews. In totaal zijn er 12 interviews afgenomen met medewerkers van Samen Veilig Midden Nederland, William Schrikker Stichting, GGD, Icare, MDF, Stichting MEE, Welzijn Lelystad, de Raad voor Kinderbescherming, Veilig Thuis Flevoland, de Flevolandse Versnellingsaanpak, beleidsmedewerkers van gemeente Lelystad en Jeugd Lelystad (JEL).

Het rapport begint met het noemen van knelpunten. Op nummer 1 staat dat JEL geen behoefte heeft aan samenwerking met de overige ketenpartners (zorgaanbieders). Verderop wordt de basishouding en communicatie van JEL benoemd als knelpunt. Als tweede punt valt te lezen dat er geen mogelijkheden zijn voor maatwerk om kinderen en gezinnen te helpen.

Als derde knelpunt wordt benoemd dat er machteloosheid door de keten wordt geuit. Het volledige rapport is onderaan dit bericht te downloaden.

Machteloosheid
In het rapport zijn verschillende stukken uit de interviews opgenomen. Daarin wordt de machteloosheid die jeugdzorgaanbieders voelen duidelijk.

"We hadden een zwangere vrouw en er waren grote zorgen. We wilden in de keten overleggen hoe we het konden aanpakken en vroegen WMO en en JEL om aan te sluiten. Maar JEL wilde niet meedenken, want er was volgens hen geen hulpvraag: er was immers nog geen kind."

"Toen de baby geboren werd, is het meteen uit huis gehaald. Misschien was dat op termijn ook gebeurd, maar we hadden samen kunnen onderzoeken of we dat hadden kunnen voorkomen. Ze wilden gewoon niet meedenken; kom verdorie gewoon zitten om mee te denken. Na de casus hebben we JEL gevraagd om deze casus, die echt complex was, samen te evalueren. Ook daar wilden ze niet aan meewerken."

Visie
Het rapport zegt verder dat de gemeente niet reageert op de jarenlange signalen die zorgaanbieders hebben geuit. De visie van de gemeente op de jeugdhulp is onduidelijk. Ook wordt er onvoldoende passende zorg ingekocht en is er een gebrek aan vertrouwen in expertise en kennis tussen ketenpartners.

Dat gemeente Lelystad anders omgaat met jeugdzorg dan andere gemeentes blijkt ook uit het rapport: "Het gebrek aan een duidelijke en goede gedragen visie heeft verschillende negatieve gevolgen. Het lokale beleid legt de nadruk op strikte controle en begrenzing (financieel gedreven), terwijl het regionale beleid gericht is op aansluiting bij ouders en kinderen en een open/lerende houding voorstaat", zo concluderen de onderzoekers.

Samen doen?
Niet iedereen binnen de gemeente staat achter deze financieel gedreven visie, blijkt uit een interview in het rapport met een medewerker van de gemeente: "De praktijk in onze gemeente is dat we een strikt regime voeren. We begrenzen in plaats van dat we aansluiten. Volgens de regiovisie moeten we aansluiten bij ouders en kinderen en het samen met hen doen."

"Evenals met het zorglandschap. Samen doen: dus met verwijzers en aanbieders. Maar de lokale opdracht aan JEL, als belangrijke partner hierin, is precies contra. Alleen bieden wat is ingekocht en afgesproken. Een gesprek kan wel, maar je wordt niet gehoord of erkend; je krijgt nooit iets, er is geen samenwerking."

Lees ook: Kinderen met psychische problemen in de knel, gemeente vergoedt zorg niet

'Niet meer in Lelystad werken'
Verderop in het rapport wordt gesproken over de gevolgen van het beleid. Zo is er een toename van het aantal meldingen bij Veilig Thuis, willen professionals niet langer in Lelystad werken en bestaat er voor hen zelfs een risico op het ontwikkelen van psychische klachten. Daarnaast wordt aangegeven: 'Dubbel onderzoek is inefficiënt, kostbaar en niet klantgericht.'

Uit het onderzoek blijkt ook dat door alles wat er tot dan toe gebeurd is, het contact tussen JEL en jeugdzorgaanbieders onherstelbaar is beschadigd. Daarom wordt in het rapport geadviseerd om de directeur van JEL te vervangen. In een interview met een van de zorgaanbieders wordt daar het volgende over gezegd.

"Wij zien op geen enkele manier hoe we de samenwerking kunnen verbeteren, want dat hebben we de afgelopen 3 jaar al op verschillende manieren en op alle niveaus geprobeerd, zonder resultaat. Ik denk ook dat de inzet van een coach voor de directeur onvoldoende is."

Lees ook: Problemen met jeugdzorg Lelystad spelen al jaren, onderzoek verdween in de la

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Deel artikel