omroep flevoland

Na een lange verhitte discussie in de gemeenteraad van Lelystad over de onrust rond de ambtelijke organisatie zijn de wethouders Dennis Grimbergen (VVD) en Annemieke Messelink-Dijkstra (InwonersPartij) opgestapt.

Tegen beiden dreigde een motie van wantrouwen te worden ingediend. Het uitgedunde college gaat nu door met burgemeester Mieke Baltus en de wethouders Piet van Dijk en Sjaak Kruis. Een motie van wantrouwen tegen Kruis kreeg geen meerderheid.

Het debat was aangevraagd door de ChristenUnie. Aanleiding was een publicatie van Omroep Flevoland vorige week over de onrust in het stadhuis. Het college van burgemeester en wethouders had opdracht gegeven voor een extern onderzoek naar het functioneren van de ambtelijke organisatie.

Leidinggevenden werd verweten niet vakbekwaam genoeg te zijn en opdrachten te weigeren. Gemeentesecretaris Carla Swart die de baas is van de ambtenaren, werd door het aangekondigde onderzoek gepasseerd. Ook zij zou niet voortvarend te werk willen gaan.

Op hun beurt klaagden de ambtenaren over grensoverschrijdend en intimiderend gedrag van de wethouders Grimbergen, Messelink-Dijkstra en Van Dijk.

Een bijzondere positie is er voor burgemeester Mieke Baltus. Zij stemde tegen het onderzoek naar de ambtelijke organisatie, omdat ze alle vertrouwen heeft in de gemeentesecretaris. Ze stelde daarop een integriteitsonderzoek in naar Grimbergen en Messelink-Dijkstra. Ze wil niet vertellen wat de reden hiervoor is. De wethouders zeiden vervolgens niet te weten waarom dat onderzoek nodig was.

Met deze ontwikkelingen kwamen de verhoudingen in het stadhuis onder druk te staan.

Werkafspraken
In het ruim vier uur durende debat legden de vier wethouders uit waarom volgens hen een bestuursopdracht en extern onderzoek nodig is. De meeste ambtenaren doen volgens hen prima hun werk, maar bepaalde werkafspraken en processen bij leidinggevenden lopen niet goed. Daardoor loopt de gemeentelijke organisatie risico's rond belangrijke projecten als de jeugdzorg en woningbouw. "Dit gaat niet over individuen maar over het geheel", aldus Grimbergen.

De wethouders

Lekken naar de pers
Onder meer de ChristenUnie, Jong Lelystad en GroenLinks vroegen de wethouders of zij wel hadden nagedacht waarom er naar de pers (Omroep Flevoland) was gelekt, waardoor de onrust naar buiten was gekomen. De VVD en InwonersPartij benadrukten hoe kwalijk het was dát er naar de pers was gelekt en willen dat daar onderzoek naar wordt gedaan.

In de gelekte stukken werd duidelijk dat de gemeentesecretaris die sinds september aan het werk is in Lelystad, de problemen wilde aanpakken. Maar de wethouders vonden haar acties onvoldoende en kwamen met de bestuursopdracht en het externe onderzoek.

"Waarom dacht het college dat dit nodig was, terwijl er feedback lag? Dacht u de organisatie hiermee in de meewerkstand te krijgen?", aldus GroenLinks. Het zorgde voor hoongelach op de tribunes, die vol zaten met ambtenaren.

Wethouders stappen op
Omdat de wethouders volgens verschillende fracties te weinig zelfreflectie toonden op de kritiek vanuit de gemeenteraad, dreigde een motie van wantrouwen tegen hen. Die zou vrijwel zeker een meerderheid hebben gehaald. Na een schorsing van ruim een half uur kondigden Grimbergen en Messelink-Dijkstra kort na middernacht aan niet te willen aanblijven.

De VVD gaf ook aan zelf geen vertrouwen meer te hebben in wethouder Sjaak Kruis, belast met personeel en organisatie. De liberalen dienden samen met de InwonersPartij, NL Lelystad en Forum voor Democratie een eigen motie van wantrouwen in, maar die haalde het niet. Kruis kon blijven zitten, net als zijn collega Piet van Dijk.

'Gebrek aan regie'
De VVD haalde ook uit naar burgemeester Baltus, die een "totaal gebrek aan regie" werd verweten. Samen met de InwonersPartij, Forum voor Democratie en NL Lelystad had de VVD een motie van wantrouwen tegen haar willen indienen. Dat gebeurde niet, zei Tilstra na afloop, omdat de burgemeester door de Kroon is benoemd. Wel zei hij dat de partijen zich beraden op andere mogelijkheden. "Dat gaan wij uitzoeken."

Burgemeester Baltus

Uitgedund college
Het uitgedunde college gaat tot de verkiezingen verder met Baltus, Kruis en Van Dijk. Volgens de burgemeester kan dit en is er geen ingrijpen nodig van de commissaris van de Koning. De volledige steun voor het raadsakkoord, waarmee de afgelopen vier jaar Lelystad juist eensgezind is bestuurd, is weg. De VVD, NL Lelystad en de InwonersPartij hebben hun steun ingetrokken.

Burgemeester Baltus kon niet ingaan op de vraag of het integriteitsonderzoek naar Grimbergen en Messelink-Dijkstra wordt voortgezet. Zij zijn immers vertrokken. De VVD maakte Baltus eerder op de avond het verwijt hierover met de pers te hebben gesproken, hoewel er geheimhouding op lag. Baltus ontkende dit.

Lees hier het verslag van het debat van minuut tot minuut terug