omroep flevoland

15 augustus 2021: de Taliban nemen in Afghanistan de macht over na de val van de hoofdstad Kabul. Een zwarte en tragische dag voor veel Afghanen, ook voor Muhammad Masih en Faisal Timur Shah uit Almere. Zij vluchtten vijf jaar geleden, net als duizenden anderen, het land uit.

Muhammad Masih Sultani (31) was voor de val parlementair adviseur en journalist. Hij zit nu op zijn balkon in Almere Haven en denkt terug aan de gebeurtenissen. "Ik had nooit gedacht dat Afghanistan in handen van de Taliban zou vallen."

In Afghanistan studeerde hij internationale betrekkingen, werd hij parlementair adviseur en droomde hij ervan ooit president van Afghanistan te worden.

Muhammad Masih Sultani

Maar de val van zijn land maakte een einde aan al zijn dromen. Hij krijgt een brok in zijn keel als hij denkt aan de 40 miljoen mensen van wie het lot nu in handen is van de Taliban.

Plotseling op de vlucht
Faisal Timur Shah (32) werkte voor de val als ingenieur bij het ministerie van Stedelijke Ontwikkeling in Afghanistan. Op 15 augustus was hij aan het werk toen hij plotseling merkte dat Kabul viel.

Hij nam een taxi naar huis en zag op straat mensen met koffers de stad verlaten. "Mijn vader was militair en werkte aan een deel van de veiligheidsprojecten die door de Europese Unie werden gefinancierd. We verstopten de militaire kleding van mijn vader en vroegen ons bezorgd af waar we nu naartoe moesten."

Samen met zijn familie vertrok hij met een Nederlands militair vliegtuig van Kabul naar Islamabad. Daarna kwam hij naar Amsterdam. Na vijf jaar is hij gewend geraakt aan de Nederlandse samenleving.

"Ik had al eerder informatie over Nederland en kreeg geen cultuurschok." Hij vindt het leven in de Nederlandse samenleving gemakkelijker.

Schuldgevoelens
Voor Muhammad Masih Sultani ligt dat anders. Net als veel andere vluchtelingen heeft hij soms te maken met tegenstrijdige gevoelens. Soms voelt hij zich hier niet thuis en heeft hij een schuldgevoel.

"Wanneer mensen in Nederland zelf met een woningtekort te maken hebben, heb ik het gevoel dat ik hier ben gekomen en hun huis heb ingenomen."

Tegelijkertijd heeft hij met twee Nederlandse families een diepe, bijna familiale band opgebouwd. Hij vertelt dat hij in Almere via de app Nextdoor een vrouw heeft leren kennen die hem een moederlijke band geeft en hem helpt bij het leren van de taal en de cultuur. Een andere vrouw, die in Groningen woont, bezoekt hij soms.

Hij denkt vaak aan familie die in Afghanistan is achtergebleven. "Wanneer ik Nederlandse meisjes zie die in vrijheid leven, moet ik denken aan de dochters van mijn ooms en tantes, aan mijn zus, die al vijf jaar als een gevangene door een fundamentalistisch regime wordt vastgehouden."

De tranen springen in zijn ogen en hij wordt emotioneel. "Wat is het verschil tussen hen? Beide groepen zijn mensen, maar het extremistische en terroristische regime van de Taliban heeft hen tot zo'n donker lot veroordeeld."

Thuis in Nederland
Faisal Timur Shah, die in het weekend golft, zegt: "We moeten de Afghaanse en Nederlandse cultuur niet vermengen, omdat de verschillen groot zijn en je soms de weg kunt kwijtraken."

Faisal Timur Shah

Hij werkt bij een autodealer in Almere en zegt dat hij met verschillende mensen werkt. "Als je de cultuur en de werkethiek hier leert kennen, wordt alles gemakkelijk en comfortabel, omdat alles beter georganiseerd is."

Hij waardeert het leven in ons land en prijst de solidariteit in de Nederlandse cultuur. "Ik heb in Nederland leren zwemmen en heb veel steun gekregen van de overheid en andere maatschappelijke organisaties om mijn leven op te bouwen."

Hij houdt zich bewust verre van mensen en zaken die spanningen kunnen veroorzaken. "Als bijvoorbeeld tien mensen mij steunen en één persoon niet, dan houd ik me niet bezig met die ene persoon. Het nieuws is altijd negatief en er zijn altijd bevooroordeelde mensen, maar ik zoek het negatieve nieuws niet op."

Volgens hem zal waarschijnlijk geen enkele Afghaan 15 augustus ooit vergeten, maar tegelijkertijd heeft hij Nederland nu als zijn eigen land geaccepteerd. Hij heeft niet het gevoel dat hij naar Afghanistan wil terugkeren.

Onzekerheid
Muhammad Masih Sultani heeft twee jaar lang in de bibliotheek van Almere een speciaal programma gevolgd onder begeleiding van een Nederlandse coach. Hij zegt dat dit zeer nuttig was om zijn taal te verbeteren.

Hij voelt zich thuis in Almere. "In dit land voel ik rust en ik hoop dat ik in de toekomst als politiek activist iets voor de samenleving kan betekenen. Als terugkeer naar Afghanistan moeilijk is, wil ik hier mijn dromen blijven volgen."

Maar sinds 12 juni dit jaar is het voor Afghaanse vluchtelingen onzeker geworden of zij nog een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd kunnen krijgen. Door nieuwe regels moeten Afghaanse vluchtelingen nu elke drie jaar opnieuw een verblijfsvergunning aanvragen. Daardoor lopen zij het risico na drie jaar te horen te krijgen dat ze terug moeten naar Afghanistan.

Kabul

ANP

"Toen ik dit nieuws las, dacht ik opnieuw aan 15 augustus, aan de dagen waarop de Taliban ons huis, ons land en onze dromen van ons afnamen", zegt Muhammad Masih. "Nu komt soms hetzelfde gevoel bij me terug: dat we door de regels worden afgewezen."

Het veroorzaakt volgens hem een gevoel van onzekerheid dat een negatieve invloed heeft op zijn mentale gesteldheid. "Je blijft je afvragen wat er zal gebeuren als we geen staatsburger kunnen worden en niet verder kunnen gaan richting onze droom."

Tegenstrijdig
Mensen die, zoals Muhammad Masih en Faisal Timur Shah, na 15 augustus naar het Westen vluchtten, leven vaak met tegenstrijdige gevoelens van hoop en rouw, rust en angst. Een tegenstelling waaraan ze niet kunnen ontsnappen.

Aan de ene kant hebben ze de vrijheid om in het gastland te studeren en te werken, aan de andere kant zijn er de zorgen over familieleden die nog steeds in Afghanistan zijn.

Het is zoals Muhammad Masih het omschrijft: als hij meisjes in de trein of tijdens het sporten op school ziet, doen zij hem aan zijn zus denken en voelt hij zijn hart samenknijpen.