omroep flevoland

Almere viert dit jaar haar 50-jarig bestaan. In een halve eeuw is de stad uitgegroeid tot een diverse stad, met mensen van ongeveer 150 nationaliteiten die er wonen en werken. Maar hoe leven we met al die verschillen samen? Leven we vooral naast elkaar, of echt met elkaar? In deze driedelige serie kijken we naar diversiteit, ontmoeting en verbondenheid in Almere.

Deel 3 - Wietse van Yperen en Dr. Evert-Jan Velzing

Wietse van Yperen (32) is coördinator laaggeletterdheid en inburgering bij De Nieuwe Bibliotheek in Almere. Hij helpt mensen met verschillende achtergronden bij hun integratie. Volgens Wietse is de Nederlandse taal een belangrijke basis voor verbinding en een gevoel van verbondenheid met de samenleving. Maar daarvoor is meer nodig dan alleen taal. Het Taalcafé, de leesclub en activiteiten rond inburgering en participatie maken deel uit van zijn werk.

Het diverse plein van de stad
In Almere wonen mensen met tientallen verschillende nationaliteiten. Een stad als deze heeft plekken nodig waar verschillende groepen elkaar kunnen ontmoeten en contact kunnen maken. De bibliotheek is zo'n plek. Volgens Wietse is iedereen er welkom: kinderen, jongeren en volwassenen, ongeacht hun achtergrond of cultuur.

Wietse van Yperen

Maar een open plek alleen is niet genoeg voor maatschappelijke participatie. Wietse ziet culturele verschillen en de afstand tussen mensen als een uitdaging die niet alleen in Almere, maar over de hele wereld bestaat. Taal kan helpen om die afstand te verkleinen. Wanneer mensen samen Nederlands oefenen, leren ze niet alleen de taal. Ze delen ook ervaringen en verhalen en maken kennis met andere culturen.

Volgens hem werkt cultuur bovendien twee kanten op. Mensen met een niet-Nederlandse achtergrond maken kennis met de Nederlandse samenleving en cultuur, terwijl Nederlanders op hun beurt nieuwe culturen leren kennen. In die ontmoeting verandert er aan beide kanten iets en ontstaat een soort gedeelde cultuur. Volgens Wietse is meedoen belangrijk: je moet in ieder geval iets doen, hoe klein ook.

Samenleven in diversiteit
Een van de belemmeringen voor integratie is volgens Wietse dat bepaalde diploma's en professionele kwalificaties van migranten niet worden erkend. Mensen die in hun land van herkomst een beroep uitoefenden of een specialisme hadden, zijn in Nederland soms genoodzaakt werk te doen dat niet aansluit bij hun kennis en ervaring. Dat kan leiden tot het gevoel niet gezien te worden en tot afstand tot de samenleving.

Participatie wordt succesvoller wanneer mensen hun kennis en ervaring ook in de samenleving kunnen inzetten. Wietse merkt dat er de afgelopen jaren steeds meer aandacht is gekomen voor diversiteit in Almere.

Taal die mensen verbindt
Wietse ziet taal als een van de belangrijkste factoren voor sociale verbinding. Volgens hem zoeken nieuwkomers in eerste instantie vaak mensen op met wie ze een taal en achtergrond delen. Maar in het Taalcafé brengt een gemeenschappelijk doel verschillende mensen rond dezelfde tafel: Nederlands leren.

In de bibliotheek wordt het leren van de taal gekoppeld aan het leren kennen van Almere. Zo is in samenwerking met De Schoor en De Nieuwe Bibliotheek een lespakket ontwikkeld over het ontstaan en de ontwikkeling van de stad. Vrijwilligers gebruiken dit met taalstudenten.

De Nieuwe Bibliotheek

Ook organiseert Wietse het jaarlijkse dictee. Dit is vooral een activiteit voor taalfanaten en niet specifiek gericht op nieuwkomers die nog Nederlands leren. De deelnemers aan het dictee zijn doorgaans mensen voor wie Nederlands de moedertaal is.

Wietse zou graag zien dat het leren van Nederlands nog toegankelijker wordt, zodat iedereen de kans krijgt de taal te leren. Volgens hem kan betere toegang tot taal ervoor zorgen dat integratie en culturele en maatschappelijke participatie beter en succesvoller verlopen.

In het vijftigjarig bestaan van Almere, een stad waar mensen met uiteenlopende achtergronden wonen, blijft één vraag overeind: heeft Almere, in verhouding tot de diversiteit van zijn inwoners, genoeg plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar in verbinding kunnen komen? Voor het antwoord op die vraag spreken we met Evert-Jan Velzing.

Almere groeit, maar kent ook uitdagingen
Dr. Evert-Jan Velzing (43) is lector Urban Innovation aan Hogeschool Windesheim. Hij onderzoekt hoe steden toekomstbestendig kunnen worden en doet dat samen met bewoners, bestuurders, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Volgens hem is Almere een interessante, diverse stad die voortdurend in ontwikkeling is. De stad bestaat inmiddels vijftig jaar en er komen nog steeds nieuwe wijken en gebieden bij. Hij beschouwt Almere vooral als een woonstad: een uitgestrekte stad met veel verschillende woonwijken, met bewoners van verschillende culturele en sociale achtergronden.

Evert-Jan Velzing

Daarom zou de ontwikkeling van de stad niet alleen gericht moeten zijn op het bouwen van nieuwe woningen en gebouwen, maar tegelijkertijd ook aandacht moeten hebben voor het sociale leven van de inwoners.

Volgens Evert-Jan is de nieuwe bibliotheek een goed voorbeeld van een sociale en toegankelijke plek waar verschillende groepen gebruik van kunnen maken. Ook de Esplanade aan het Weerwater is volgens hem een geslaagd voorbeeld van een openbare ruimte.

De Esplanade

Mensen kunnen er zijn zonder klant of consument te hoeven zijn: ze kunnen er alleen zitten, vrienden ontmoeten, aan evenementen deelnemen of een wandeling maken.

Afstanden tussen wijken
Evert-Jan noemt de uitgestrektheid van de stad en de grote afstanden tussen de wijken een van de uitdagingen van Almere. Die afstanden kunnen voor jongeren zonder auto een sociale belemmering vormen. De fietsafstand is soms groot en het openbaar vervoer is voor niet alle jongeren financieel gemakkelijk toegankelijk.

In de wijken zijn wel plekken om elkaar te ontmoeten, zoals bankjes, speeltuinen, bakkerijen, kerken en moskeeën, maar volgens hem zijn die niet altijd voldoende. Ook de grote afstanden tussen dergelijke plekken kunnen bijdragen aan eenzaamheid en een gebrek aan sociale samenhang. Daarom is het belangrijk om aandacht te hebben voor wat er al is en die plekken prettig te maken.

Stations die beter kunnen
Ook de stations van Almere ziet Evert-Jan als plekken die nog beter kunnen. Een station is volgens hem niet alleen een plek waar mensen passeren. Mensen kunnen er bijvoorbeeld een half uur wachten en moeten zich daar prettig kunnen voelen. Zelf vindt hij de stations in Almere niet bijzonder aangenaam.

Als concreet voorbeeld noemt hij Almere Poort. Hoewel je na het verlaten van het station op een groot plein terechtkomt, voelt het volgens hem alsof je in een 'niemandsland' bent beland, omdat het station relatief ver van de rest van de stad en de woongebieden ligt.

Station Almere Poort

Over het algemeen vindt hij Almere goed bereikbaar per fiets en bus, maar voor voetgangers zijn er soms barrières. Busbanen en infrastructuur voor auto's kunnen wandelroutes tussen wijken onderbreken en het daardoor moeilijker maken om van het ene deel van de stad naar het andere te gaan.

Samen bouwen aan de stad
Voor Evert-Jan bestaat er geen perfecte stad. Een stad is geen verzameling van losse onderdelen, maar een geheel dat voortdurend verandert. Daarom moet er steeds onderzoek worden gedaan, geëxperimenteerd en bijgestuurd als iets niet goed werkt. Hij vindt dat de groei van Almere ten goede moet komen aan de hele stad, inclusief de bestaande wijken. Daarbij moet er meer aandacht zijn voor het perspectief van bewoners en bezoekers.

Uiteindelijk is het bouwen van een goede stad volgens hem een gezamenlijke opgave. Om een stad beter te maken, zijn samenwerking, onderzoek, verandering en de bereidheid om van elkaar te leren noodzakelijk.